Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Zamość

28 marca 2024 r.
14:19

Pamięć o nich musi trwać. Historie Dzieci Zamojszczyzny trafią do sieci

Autor: Zdjęcie autora Anna Szewc
0 A A
W czwartkowym podpisaniu umowy o współpracy w Książnicy Zamojskiej wzięli udział jej dyrektor Piotr Bartnik, a także Jakub Żygawski, dyrektor Archiwum Państwowego w Zamościu oraz Tadeusz Pszenniak i jego zastępca w zamojskim okręgu ZKRPiBWP – Bogusław Dąbrowski
W czwartkowym podpisaniu umowy o współpracy w Książnicy Zamojskiej wzięli udział jej dyrektor Piotr Bartnik, a także Jakub Żygawski, dyrektor Archiwum Państwowego w Zamościu oraz Tadeusz Pszenniak i jego zastępca w zamojskim okręgu ZKRPiBWP – Bogusław Dąbrowski (fot. Anna Szewc)

Z przepastnych archiwów, do których dostęp mają nieliczni, dokumenty zaświadczające o tragicznej historii dziesiątek tysięcy dzieci wysiedlonych w czasie II wojny światowej z Zamojszczyzny zostaną zdigitalizowane i udostępnione online.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

Na tym polegać ma projekt „Dziedziczenie Pamięci” realizowany przez Książnicę Zamojską we współpracy z Archiwum Państwowym oraz Związkiem Kombatantów Rzeczpospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych w Zamościu.

– To ogromnie ważne dla zachowania pamięci. Przecież dokumenty papierowe, sporządzane dziesiątki lat temu ulegają zniszczeniu. A my nie możemy pozwolić, by gehenna, która spotkała Zamojszczyznę zaginęła, zwłaszcza że i tak była mało znana – uważa Tadeusz Pszenniak, prezes zamojskiego okręgu ZKRPiBWP. Przypomina, że wysiedleniami w regionie objętych zostało ponad 190 miejscowości, a przeszło 310 tys. ludzi, w tym 60 tys. dzieci, wywieziono z ich wiosek i domów.

– Około 6 tys. dzieci nigdy nie wróciło. Ginęły w różny sposób. Jedne w drodze, inne w obozach, zawsze w dramatycznych warunkach. Tego nie da się opowiedzieć. To jest historia, która nigdy nie powinna się wydarzyć, ale też nigdy pamięć o niej nie powinna zaginąć. I teraz to będzie możliwe – dodaje starszy mężczyzna, który sam jest jednym z niewielu żyjących jeszcze wysiedlonych z Zamojszczyzny jako dziecko.

– Dla nas historia Dzieci Zamojszczyzny była i jest ważna. Natomiast 80. rocznica wysiedleń i jej obchody w 2022 roku był dla mnie impulsem do tego, by po prostu zacząć myśleć inaczej o przekazywaniu informacji, wiedzy – mówi Piotr Bartnik, dyrektor Książnicy Zamojskiej. Wspomina organizowane wówczas w Zamościu konferencje, które dowodziły, że materiału źródłowego o dramatycznej historii mieszkańców regionu wcale nie jest dużo, a wiedza wśród społeczeństwa znikoma lub bardzo pobieżna.

Wtedy też nawiązał współpracę m.in. z Tadeuszem Pszenniakiem i Janem Józefem Kasprzykiem, óczesnym szefem Urzędu ds. Kombatantów, a efektem tego działania stał się napisany w zeszłym roku projekt „Cyfrowe Archiwum Dzieci Zamojszczyzny” z wydzieloną kolekcją „Dziedziczenie Pamięci”. Na jego realizację ministerstwo kultury dało zamojskiej bibliotece ok. 80 tys. zł, zaś wkład własny w wysokości 22 tys. zapewniło miasto.

Materiały archiwalne, które mają być poddane digitalizacji, a później udostępniane na Platformie Cyfrowej Książnicy Zamojskiej pochodzą z zasobów partnerów, m.in. zamojskiego zarządu okręgowego Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych, a także Archiwum Państwowego w Zamościu.

– Dzisiaj wiadomo, że jest ponad 6 tys. teczek. My w pierwszym etapie utrwalimy cyfrowo zaledwie około 1000, gdyż cały proces jest czasochłonny – przyznaje Bartnik.

Prace mają zacząć się jeszcze w tym roku, zakończyć w 2025. – Efektem będą wystawy, spotkania, panel dyskusyjny. Ale przede wszystkim pozostanie materiał źródłowy, czyli zdygitalizowane teczki m.in. z życiorysami, zdjęciami, ankietami, do których będzie dostęp – tłumaczy dyrektor biblioteki.

– W dzisiejszych czasach wszystko jest w formie elektronicznej. Wychodzimy naprzeciw tym oczekiwaniom. A czas nas nie oszczędza. Musimy zabezpieczyć te świadectwa w takiej formie, w której będą dostępne dla przyszłych pokoleń. Dlatego inicjatywa Książnicy Zamojskiej jest czymś niezmiernie ważnym dla miasta – uważa Andrzej Wnuk, prezydent Zamościa. 

– To już naprawdę ostatni moment, by się tym zająć, zwłaszcza że nas, żyjących Dzieci Zamojszczyzny jest coraz coraz mniej – podsumowuje Tadeusz Pszenniak.

e-Wydanie

Pozostałe informacje

Z lewej prof. Sabina Bober z KUL, z prawej wicestarosta puławski, Piotr Rzetelski z PSL-u
Puławy

Problem z żydowską tablicą od marszałka. Zabrakło miejsca na pamięć

W przedwojennych Puławach żyło 3600 Żydów. Podczas wojny cała ta społeczność została z miasta wygnana przez Niemców, a żydowska dzielnica zniszczona. Dzisiaj lokalne władze miasta i powiatu puławskiego mają problem ze znalezieniem miejsca na tablicę poświęconą ich pamięci.

Kto dokończy puławską elektrociepłownię? Polimex zrywa kontrakt
Puławy

Kto dokończy puławską elektrociepłownię? Polimex zrywa kontrakt

Największa i jedna z bardziej pechowych inwestycji energetycznych na Lubelszczyźnie, nowy blok węglowy w Puławach, ma kolejny problem. Jej główny wykonawca - Polimex-Mostostal oświadczył, że odstępuje od kontraktu. Chodzi o zadanie warte 1,2 mld zł.

Aluron CMC Warta Zawiercie górą w Lublinie, Bogdanka LUK z drugą porażką u siebie
ZDJĘCIA
galeria

Aluron CMC Warta Zawiercie górą w Lublinie, Bogdanka LUK z drugą porażką u siebie

Znakomita atmosfera, ogromne emocje, pięć setów i jedyne czego zabrakło to wygrana. Po świetnym meczu Bogdanka LUK Lublin przegrała w hali Globus im. Tomasza Wojtowicza z Aluron CMC Wartą Zawiercie w hicie 16. kolejki.

Mikołajkowy półmetek
foto
galeria

Mikołajkowy półmetek

W nowo otwartym Klubie Paradox pojawił się Mikołaj ze śnieżynkami i rozkręcili grubą imprezę. Miał dużo prezentów muzycznych w klimacie latino i polskich hitów. Zobaczcie jak się bawi Lublin.

Imponujący powrót, czyli opinie po meczu Start Lublin - Zastal Zielona Góra
galeria

Imponujący powrót, czyli opinie po meczu Start Lublin - Zastal Zielona Góra

Start Lublin słabo zaczął, ale dużo lepiej zakończył piątkowy mecz z Zastalem Zielona Góra. Jak spotkanie oceniają gospodarze?

Obecnie w Lublinie Ruch zlikwidował wszystkie swoje kioski. W przeszłości takich punktów było łącznie 12.
MAGAZYN

Kioski Ruchu: to już koniec

Kiedyś były praktycznie na każdej ulicy, na każdym osiedlu. Dzisiaj w Lublinie nie ma już ani jednego.

Znęcał się nad rodzicami i groził im nożem. To nie pierwsza taka sytuacja

Znęcał się nad rodzicami i groził im nożem. To nie pierwsza taka sytuacja

Wyzywał, poniżał, popychał, nie pozwalał spać – schorowani rodzice 34-letniego mężczyzny nie mieli łatwego życia. O losie ich syna zdecyduje teraz sąd.

Camilla Herrem

ME piłkarek ręcznych: Norwegia i Dania zagrają w finale

Za nami pierwsze kluczowe rozstrzygnięcia trwających od 28 listopada mistrzostw Europy w piłce ręcznej kobiet. W piątkowych półfinałach rozegranych w Wiedniu triumfowały reprezentacje Norwegii i Danii, które w niedzielę zagrają o złoty medal. O najniższe stopień podium powalczą Francuzki i Węgierki.

Ptasia grypa zaczyna nowy sezon. Czy jest się czego obawiać?
ROZMOWA Z EKSPERTEM

Ptasia grypa zaczyna nowy sezon. Czy jest się czego obawiać?

Co roku zabija w Polsce miliony ptaków hodowlanych uderzając w rodzimy przemysł drobiarski. O ile zeszły sezon był pod względem spokojny, ten zaczął się o wiele gorzej. Na Lubelszczyźnie mamy już cztery ogniska: trzy w powiecie lubartowskim i jedno w ryckim. O tym skąd się wziął wirus H5N1, gdzie występuje najczęściej i czy może być groźny dla ludzi, rozmawiamy z prof. KrzysztofemŚmietanką z Państwowego Instytutu Weterynaryjnego w Puławach.

Mikołajki w Helium
foto
galeria

Mikołajki w Helium

Jeśli chcecie zobaczyć, jak się bawiliście na ostatniej imprezie w Helium Club, to zapraszamy do naszej fotogalerii. Tym razem fotki z cotygodniowego Ladies Night w Mikołajkowym wydaniu. Tak się bawi Lublin!

Zgubił narkotyki w sklepie. Wszystko nagrały kamery

Zgubił narkotyki w sklepie. Wszystko nagrały kamery

Do nietypowej sytuacji doszło w jednym ze sklepów spożywczych na terenie Świdnika. 20-latkowi wypadł woreczek strunowy, który szybko trafił wraz z właścicielem w ręce policji.

Wyprzedzanie zakończone tragedią. Nie żyje 39-latka

Wyprzedzanie zakończone tragedią. Nie żyje 39-latka

Kobieta próbowała wyprzedzić kilka samochodów na raz, ale jej jazda zakończyła się kraksą na drzewie. Razem z nią podróżowało dziecko.

Siała baba mak, nie wiedziała jak… więc zrobiła struclę makową!
DZIENNIK ZE SMAKIEM
film

Siała baba mak, nie wiedziała jak… więc zrobiła struclę makową!

Gdy zakwas na barszcz gotowy, a śledzie się marynują, warto pomyśleć o czymś słodkim na świąteczny stół.

The Analogs w Zgrzycie
koncert
14 grudnia 2024, 19:00

The Analogs w Zgrzycie

Dziś w Fabryce Kultury Zgrzyt będzie głośno i skocznie ponieważ wystąpi jeden z najbardziej znanych polskich zespołów street punkowych – The Analogs, którego koncerty są bardzo żywiołowe. Jako support zaprezentuje się Offensywa.

Jutro zrobimy zakupy. A jak będzie w następnym roku?
ZMIANY

Jutro zrobimy zakupy. A jak będzie w następnym roku?

Przed nami dwie niedziele handlowe. W następnym roku może być ich więcej, ale wszystko zależy od decyzji prezydenta.

ALARM24

Masz dla nas temat? Daj nam znać pod numerem:
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

kliknij i poinformuj nas!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium