Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Lublin

16 marca 2018 r.
15:36

Ta studnia to jedyna budowla ocalała z żydowskiej części Lublina. Ruszyła renowacja

Autor: Zdjęcie autora Dominik Smaga
0 13 A A
(fot. Wojciech Nieśpiałowski)

Zaczęła się renowacja studni, która jako jedyna budowla ocalała z żydowskiej części Lublina, zburzonej na polecenie Niemców. Dotąd niezauważana przez przechodniów, już za miesiąc ma przykuwać ich uwagę i przywoływać pamięć o tragicznej historii.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

Dzisiaj studnia stoi skromnie przy placu manewrowym głównego dworca autobusowego. Kiedyś była w samym centrum dzielnicy żydowskiej, przy skrzyżowaniu nieistniejącej już ul. Szerokiej z Ruską, która miała nieco inny przebieg niż obecnie. Na starych fotografiach widać jeszcze ludzi stojących w kolejce po wodę. Studnia przetrwała do dziś. Ludzi bestialsko wymordowano.

Najbliższej nocy, z piątku na sobotę, minie 76. lat od chwili, gdy rozpoczęło się to, co Niemcy nazwali akcją Reinhardt: zaplanowane, masowe unicestwienie Żydów.

– W ramach likwidacji getta Niemcy wywieźli do Bełżca blisko 28 tys. kobiet, mężczyzn i dzieci żydowskich. Na terenie getta i w okolicach Lublina zamordowano kolejne 2 tys. osób – przypomina Jakub Chmielewski, historyk z Państwowego Muzeum na Majdanku.

Po zgładzeniu ludzi, Niemcy zgładzili też część miasta. Na ich rozkaz burzono budynek po budynku. W tkance miasta została wielka wyrwa, której symbolem jest ukształtowany po wojnie pl. Zamkowy. Ocalała samotna studnia. W zeszłym roku zapadła decyzja o jej odnowieniu, wtedy udało się wykonać dokumentację i wstępne prace.

Zasadnicze roboty rozpoczęły się kilka dni temu. Studnia będzie odrestaurowana, przeszklona z dwóch stron, zyska iluminację, a wokół niej zostanie wymieniona nawierzchnia. – Koszt prac to około 60 tys. zł. W całości zostanie pokryty przez darczyńców, rodzinę Juliana i Rafaela Mahari – mówi Joanna Zętar z Ośrodka Brama Grodzka-Teatr NN, który później będzie się opiekował odnowionym zdrojem. – Uroczyste otwarcie studni odbędzie się 16 kwietnia.

Studnia przy ul. Ruskiej w Lublinie

76 lat temu

Początek prac przy renowacja studni zbiega się z rocznicą tragicznych wydarzeń toczących się wokół niej. W jej niedalekim sąsiedztwie dziś i jutro zbiorą się ludzie, by uczcić ofiary. Teatr NN zaprasza do udziału w wydarzeniach.

W piątek o godz. 18 w Bramie Grodzkiej będą odczytywane nazwiska z listy zawierającej około 4,5 tys. nazwisk mieszkańców getta. Kulminacją wydarzenia będzie wygaszenie światła na terenie dawnej, nieistniejącej już dzielnicy żydowskiej. Po obu stronach Bramy Grodzkiej powstaną dwie symboliczne przestrzenie – przestrzeń światła i przestrzeń ciemności. Wydarzenie to „Misterium Światła i Ciemności” przypominające o likwidacji lubelskiego getta na Podzamczu.

(fot. Wojciech Nieśpiałowski)

Marsz na Umschlagplatz

W sobotę będzie można przejść szlakiem pamięci „Lublin. Pamięć Zagłady”, który został otwarty rok temu, w 75. rocznicę tamtych tragicznych wydarzeń. Przejście wraz z przewodnikiem przebiegać będzie trasą ostatniej drogi, którą przeszli lubelscy Żydzi przed deportacją do obozu zagłady w Bełżcu. Uczestnicy zbiorą się o godz. 11 w Bramie Grodzkiej, przejdą na miejsce po nieistniejącej synagodze Maharszala, dalej pójdą ul. Ruską, Kalinowszczyzna, Turystyczną do ulicy Zimnej, gdzie zlokalizowana była rampa kolejowa.
Trasa szlaku pamięci jest oznakowana za pomocą 21 betonowych płyt z tekstami i metalowymi opaskami, w których wycięte są litery alfabetu hebrajskiego. Ostatnia – 22 litera – jest umieszczona w dachu kontenera, będącego częścią instalacji artystycznej „Nie/Pamięć Miejsca”, znajdującej się w miejscu pamięci Umschlagplatz (ul. Zimna). To stąd między 17 marca a 14 kwietnia 1942 roku w ramach akcji „Reinhardt” niemieckie władze okupacyjne deportowały do obozu zagłady w Bełżcu blisko 28 tys. dzieci, kobiet i mężczyzn.

(oprac.)

Skomentuj i udostępnij na Facebooku

Komentarze 13

Najlepsze · Najnowsze
Avatar
Gość / 17 marca 2018 r. o 00:18
16-III-1942 r. Austriak SS -Brigadeführer Odilo Globocnik, szef Einsatz Reinhardt oraz pozostała ekipa 3 Rzeszy Niemieckiej pod przewodem AUSTRIAKA HITLERA rozpoczęli likwidację lubelskiego getta (akcja „Reinhardt” -kryptonim akcji zagłady Żydów z G.G. i Okręgu Białostockiego przeprowadz. w 1942–1943 w ramach tzw. ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej (niem. Endlösung der Judenfrage)
Avatar
Gość / 17 marca 2018 r. o 00:10
Znowu zydowskie mącenie i dorabianie judeohistorii. Robcie za wlasna kase i najlepiej w tel avivie.
Avatar
Gość / 16 marca 2018 r. o 22:16
Jedyna budowla z żydowskiej części Lublina...Boże,kto to napisał tę głupotę!?
Avatar
hahaha / 16 marca 2018 r. o 22:12
Jakaś szmata nawet doczytać nie potrafi kto finansuje remont studni i pitoli o podstkach;)
Avatar
Gosc / 16 marca 2018 r. o 21:03
Masz pecha komentując moja wypowiedz. Nie chodzę do kosciola.
Avatar
Karol / 16 marca 2018 r. o 19:12
Gosc napisał:
Jako Polak i obywatel suwerennego państwa chciałbym wiedzieć ile państwo polskie z naszych podatków na zamiar dokładać do odbudowy żydowskiej studni. Darowizna myślę nie wystarczy na odrestaurowanie tej studni.
 ale modlić się co niedziela do Żyda to potrafisz 
Avatar
Gość / 16 marca 2018 r. o 18:41
Austriak SS -Brigadeführer Odilo Globocnik, szef Einsatz Reinhardt poprowadził akcję
Avatar
Gość / 16 marca 2018 r. o 18:40
16-III-1942 r. NIEMCY rozpoczęli likwidację lubelskiego getta (akcja „Reinhardt” -kryptonim akcji zagłady Żydów z G.G. i Okręgu Białostockiego przeprowadz. w 1942–1943 w ramach tzw. ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej (niem. Endlösung der Judenfrage)
Avatar
Gosc / 16 marca 2018 r. o 16:34
Maariv 21.07.1971. Polacy pamiętają.
Avatar
Gosc / 16 marca 2018 r. o 16:33
Jako Polak i obywatel suwerennego państwa chciałbym wiedzieć ile państwo polskie z naszych podatków na zamiar dokładać do odbudowy żydowskiej studni. Darowizna myślę nie wystarczy na odrestaurowanie tej studni.
Avatar
Karol / 17 marca 2018 r. o 09:48
Gosc napisał:
Masz pecha komentując moja wypowiedz. Nie chodzę do kosciola.
 ale katolik naturalnie ?
Avatar
Gość / 17 marca 2018 r. o 07:59
mam wy***e. tak jak Żydzi mają na nas i nasze ofiary. jak mosiek jankowi, tak janek mośkowi.
Avatar
Gość / 17 marca 2018 r. o 00:18
16-III-1942 r. Austriak SS -Brigadeführer Odilo Globocnik, szef Einsatz Reinhardt oraz pozostała ekipa 3 Rzeszy Niemieckiej pod przewodem AUSTRIAKA HITLERA rozpoczęli likwidację lubelskiego getta (akcja „Reinhardt” -kryptonim akcji zagłady Żydów z G.G. i Okręgu Białostockiego przeprowadz. w 1942–1943 w ramach tzw. ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej (niem. Endlösung der Judenfrage)
Avatar
Gość / 17 marca 2018 r. o 00:10
Znowu zydowskie mącenie i dorabianie judeohistorii. Robcie za wlasna kase i najlepiej w tel avivie.
Avatar
Gość / 16 marca 2018 r. o 22:16
Jedyna budowla z żydowskiej części Lublina...Boże,kto to napisał tę głupotę!?
Avatar
hahaha / 16 marca 2018 r. o 22:12
Jakaś szmata nawet doczytać nie potrafi kto finansuje remont studni i pitoli o podstkach;)
Avatar
Gosc / 16 marca 2018 r. o 21:03
Masz pecha komentując moja wypowiedz. Nie chodzę do kosciola.
Avatar
Karol / 16 marca 2018 r. o 19:12
Gosc napisał:
Jako Polak i obywatel suwerennego państwa chciałbym wiedzieć ile państwo polskie z naszych podatków na zamiar dokładać do odbudowy żydowskiej studni. Darowizna myślę nie wystarczy na odrestaurowanie tej studni.
 ale modlić się co niedziela do Żyda to potrafisz 
Avatar
Gość / 16 marca 2018 r. o 18:41
Austriak SS -Brigadeführer Odilo Globocnik, szef Einsatz Reinhardt poprowadził akcję
Avatar
Gość / 16 marca 2018 r. o 18:40
16-III-1942 r. NIEMCY rozpoczęli likwidację lubelskiego getta (akcja „Reinhardt” -kryptonim akcji zagłady Żydów z G.G. i Okręgu Białostockiego przeprowadz. w 1942–1943 w ramach tzw. ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej (niem. Endlösung der Judenfrage)
Zobacz wszystkie komentarze 13

Skomentuj

Aby napisać komentarz, należy się zalogować:

Nie publikujemy nic na Twojej tablicy na Facebooku oraz nikomu nie udostępniamy Twoich danych osobistych.
Podczas pierwszego logowania zostaniesz poproszony o wybór swojej nazwy użytkownika.

Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

Alojzy ma sto lat i namieszał w planach budowy autostrady A2

Alojzy ma sto lat i namieszał w planach budowy autostrady A2

100-letni dąb Alojzy w gminie Międzyrzec Podlaski mógł wstrzymać budowę autostrady A2. Sprawę drzewa musiał rozstrzygać sąd.

Nowy cyrk w Pubie u Szewca: premiera spektaklu "The Trick"
1 grudnia 2022, 19:00

Nowy cyrk w Pubie u Szewca: premiera spektaklu "The Trick"

Wojciech Rotowski & Roman Słomka to duet, który przed kilkoma miesiącami wygrał konkurs "Incydent polski" na autorski spektakl cyrkowy realizowany pod patronatem festiwalu Carnaval Sztukmistrzów. Teraz przedstawienie będzie można zobaczyć w Pubie u Szewca. Premierowe pokazy 1 grudnia o godz. 19 i 2 grudnia o godz. 19.30.

Co z dopłatami do żłobków w Zamościu? Nie będzie dotacji

Co z dopłatami do żłobków w Zamościu? Nie będzie dotacji

Koniec z miejskimi dotacjami dla prywatnych żłobków i klubów dziecięcych w Zamościu. Od 1 stycznia miasto nie będzie im już przekazywać pieniędzy. Ale rodzice maluchów nie pozostaną bez wsparcia. Ci, którzy mieszkają, pracują i odprowadzają podatki w Zamościu, otrzymają świadczenie pod nazwą Zamojski Bon Żłobkowy.

Prace Stasysa Eidrigeviciusa na ogrodzeniu Ogrodu Saskiego
3 grudnia 2022, 16:00

Prace Stasysa Eidrigeviciusa na ogrodzeniu Ogrodu Saskiego

Od 3 grudnia na ogrodzeniu Ogrodu Saskiego będzie można podziwiać wyjątkowe prace litewskiego artysty Stasysa Eidrigeviciusa. Wernisaż i spotkanie z autorem zaplanowano na sobotę o godz. 16 w Centrum Spotkania Kultur (plac Teatralny 1).

Policja wyniosła rolników z AGROunii z urzędu lubelskiego wojewody. Kilkanaście osób zatrzymanych
zdjęcia
galeria

Policja wyniosła rolników z AGROunii z urzędu lubelskiego wojewody. Kilkanaście osób zatrzymanych

Michała Kołodziejczaka policja wyniosła trzymając go za nogi i ręce. AGROunia chciała okupować urząd wojewódzki.

Policjanci wynoszą działaczy AGROunii z Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego
galeria
film

Policjanci wynoszą działaczy AGROunii z Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego

Nie wyjdą, jeżeli nie otrzymają zapewnienia, że problem zostanie natychmiast rozwiązany. AGROunia Michała Kołodziejczaka okupuje Lubelski Urząd Wojewódzki.

Tarasola Cisy Nałęczów wiosną musi skupić się na walce o utrzymanie w lubelskiej klasie okręgowej

Tarasola Cisy Nałęczów wiosną musi skupić się na walce o utrzymanie w lubelskiej klasie okręgowej

Tarasola Cisy Nałęczów po rundzie jesiennej lubelskiej klasy okręgowej zajmuje dopiero 12 miejsce i prawdopodobnie wiosną będzie do samego końca biła się o utrzymanie w rozgrywkach

Wystawa "Tęsknię za Ukrainą" w Galerii Labirynt
2 grudnia 2022, 19:00

Wystawa "Tęsknię za Ukrainą" w Galerii Labirynt

2 grudnia o godz. 19 w Galerii Labirynt (ul. Popiełuszki 5) nastąpi otwarcie wystawy Oleksandra Halishchuka "Tęsknię za Ukrainą".

Lubelskie. Radny przyłapany w pracy z marihuaną już poza klubem PiS

Lubelskie. Radny przyłapany w pracy z marihuaną już poza klubem PiS

Krzysztof Żyśko, radny miejski Lubartowa, który został przyłapany na paleniu marihuany w starostwie powiatowym, wydał oświadczenie i poprosił o zawieszenie swojego członkostwa w klubie radnych Prawa i Sprawiedliwości. Z mandatu radnego na razie nie rezygnuje.

Zamość. Genialny Bowie w Kinie Konesera
8 grudnia 2022, 18:00

Zamość. Genialny Bowie w Kinie Konesera

Moonage Daydream – film przybliżający postać Davida Bowie, uznawanego za jednego z najwybitniejszych twórców naszych czasów będzie można w czwartek, 8 grudnia zobaczyć w Zamościu w cyklu Kino Konesera.

Lubelskie. Pół litra wódki za dużo. Potem wsiadł za kierownicę forda
zdjęcia
galeria

Lubelskie. Pół litra wódki za dużo. Potem wsiadł za kierownicę forda

Kiedy na miejsce przyjechał patrol policji, kierowca przyznał, że wypił prawie pół litra wódki.

"Józef Wieniawski w 110. rocznicę śmierci". Symfoniczny koncert w Filharmonii
2 grudnia 2022, 19:00

"Józef Wieniawski w 110. rocznicę śmierci". Symfoniczny koncert w Filharmonii

Filharmonia Lubelska (ul. Curie-Skłodowskiej 5) zaprasza na ostatni już koncert w cyklu "Józef Wieniawski w 110. rocznicę śmierci". Najbliższe wydarzenie już 2 grudnia o godz. 19.

Przynajmniej 119 mln zł za budowę obwodnicy Gorajca

Przynajmniej 119 mln zł za budowę obwodnicy Gorajca

Osiem firm jest gotowych wybudować obwodnicę Gorajca w powiecie zamojskim. Trasa nie będzie długa, ale stanie się częścią przebudowanej drogi krajowej numer 74.

Charytatywny koncert w Puławach. Wystąpi "Dywizjon" z Dęblina
8 stycznia 2023, 16:00

Charytatywny koncert w Puławach. Wystąpi "Dywizjon" z Dęblina

W niedzielę 8 stycznia 2023 roku o godz. 16 w Pałacu Książąt Czartoryskich w Puławach odbędzie się wyjątkowy świąteczno-woworoczny koncert zespołu "Dywizjon" z Dęblina.

Monodram Karola Mazurka "Czy warto...?"
5 grudnia 2022, 20:00

Monodram Karola Mazurka "Czy warto...?"

5 grudnia o godz. 20 w Chatce Żaka (ul. Radziszewskiego 16) swoją premierę będzie miał monodram Karola Mazurka "Czy warto...?" na podstawie poezji Angeliny Panasenko.

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium

Komunikaty