Quantcast

Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Magazyn

9 listopada 2019 r.
14:28

O Bagnoszach i Bojarach. Rozmowa z Angeliką Magier, etnomuzykologiem

Autor: Zdjęcie autora Ewelina Burda
5 3 A A
(fot. Tak-To-Tu)

Pochodzi z Szóstki (gm. Drelów). Dostała stypendium Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na realizację projektu o kulturze muzycznej Bagnoszy i Bojarów Międzyrzeckich - Rozmowa z Angeliką Magier, etnomuzykologiem

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

• Kim byli Bagnosze i Bojarzy?

- Bagnosze zamieszkiwali tereny dzisiejszej gminy Drelów, a Bojarzy tereny gminy Międzyrzec. To lokalne grupy etnokulturowe, w pewnym stopniu spokrewnione ze sobą, bo jedna wynika z drugiej.

Bojarzy to drobna szlachta, która zamieszkiwała te tereny. Tytuł „bojara”, nie był dziedziczony, a nadawany konkretnej osobie. Niektórzy bojarzy byli na tyle zamożni, że stać ich było na wynajęcie parobków, chłopów do służby. Według legendy wieś Szóstka została założona przez sześciu chłopów zbiegłych z posiadłości międzyrzeckich. Uciekli na pobliskie bagna i trzęsawiska - byli szczupli, spracowani, więc z łatwością poruszali się po grząskim gruncie. Tu byli bezpieczni, bo żaden pościg wysłany za nimi nie był w stanie przedostać się tą samą drogą. Chłopi osiedlili się na terenach bagiennych, stąd nazwa Bagnosze.

• Czym się charakteryzowali?

- Wyróżniała ich właśnie kultura muzyczna. Z perspektywy czasu stanowią charakterystyczny punkt na mapie południowego Podlasia. Dlaczego? Ich emisja głosu w pieśniach jest bardzo delikatna, liryczna. Czasem w pieśniach pojawia gwara chachłacka lub jej naleciałości. Melodia przy tym jest prowadzona lekko, bez śpiewokrzyku, z którym kojarzony jest tzw. śpiew biały. Przy tych cechach śpiew Bagnoszy zachowuje dobrą nośność dźwięku. Nie słychać u nich charakterystycznego zaśpiewu bliskiego pogranicza, który można spotkać w okolicach Białej Podlaskiej.

• Czy ta kultura muzyczna wciąż żyje?

- Poprzez mój projekt stypendialny Ministerstwa Kultury staram się odkrywać i promować te pieśni. Pomimo tego że w pewnym momencie przekaz pokoleniowy z różnych powodów został przerwany, możliwa jest rekonstrukcja pieśni, ich odzyskanie i kultywowanie. Zachowały się nagrania z terenów gminy Drelów, które można odsłuchać w bazie Zbiorów Fonograficznych Instytutu Sztuki PAN, na których utrwalono śpiewaczki aktywne w latach 80-tych XX wieku. Kobiety miały wówczas po 80, 90 lat.

• Jak wygląda praca etnomuzykologa?

- Praca etnomuzykologa w dużej mierze polega na badaniach terenowych, które zresztą bardzo lubię. Wymaga to pewnej wrażliwości i cierpliwości. Staram się spotykać z możliwie najstarszymi osobami w danej okolicy, ewentualnie takimi, które mogą pamiętać wiele z przeszłości, znać dawne czasy z opowieści. Pytam m.in. o wiejskich muzykantów, ale nie tylko. Na terenach międzyrzeckich wiejscy muzykanci przeważnie nie zostali utrwaleni, nie zachowały się praktycznie w ogóle ich sylwetki. O ile badania nad śpiewaczkami i ich pieśniami były prowadzone, to muzykantami nie interesował się do tej pory nikt i staram się tą przestrzeń uzupełnić.

• Prosi pani, aby ludzie zaśpiewali dawne pieśni?

- Jeżeli wiem, że dana osoba mogłaby mi zaprezentować jakieś pieśni bądź sama mówi że chce, to tak się dzieje. Ale często bywa tak, że podczas prac terenowych uzyskuję informacje o śpiewaczkach, muzykantach, których już nie ma. Ludzie pamiętają ich na przykład z opowieści, albo mieli bezpośrednią styczność z lokalnymi mistrzami. Często to są emocjonalne historie. Wiejscy muzykanci to ewenement: w większości byli samoukami. Nie mieli przecież dostępu do edukacji muzycznej. Często na moje pytania o umiejętności, rozmówca odpowiada ze wstydem i wycofaniem, że „on przecież nie grał w filharmonii”. A z punktu widzenia badacza kultury, wiejscy muzykanci mają duże znaczenie.

• Kiedy zainteresowała się pani Bagnoszami?

- Właściwie od 14. roku życia tym się interesuję. Zaczęło się od kultury okolicy, regionu. Dwa lata temu zwróciłam uwagę na lukę zaistniałą w zbiorach etnomuzycznych, jeżeli chodzi o ziemię międzyrzecką - i stwierdziłam, że warto to uzupełnić.

• Na koniec powstanie monografia?

- Głównym rezultatem projektu stypendialnego ma być przygotowanie materiału do monografii o tradycjach i kulturze muzycznej Bagnoszy i Bojarów. Projekt nie zakłada wydania monografii, finansuje jedynie badania i przygotowanie materiałów. Składają się też na to kwerendy w bibliotekach. Wyszukuję i porównuję materiały, informacje dotyczące tematu. W przyszłym roku podejmę starania w kierunku poszukiwania ewentualnego wydawcy monografii.

• Sama też interesuje się pani śpiewem?

- Nie tylko interesuję się śpiewem tradycyjnym, ale sama również śpiewam, między innymi właśnie pieśni Bagnoszy i Bojarów. Staram się czerpać z tego, co jest mi najbliższe, z moich korzeni. W tym roku brałam udział m.in. w Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym. Dążę do tego, aby wykonywać swoją pracę rzetelnie i wiarygodnie. 

• W pani polu zainteresowań są również Żydzi?

- Oczywiście, zwłaszcza kultura muzyczna Żydów z Międzyrzeca Podlaskiego, szczególnie przedwojennego. To nadal pewna nisza. Są informacje o kapelach żydowskich, które tu funkcjonowały. Generalnie, kultura żydowska w Międzyrzecu została stosunkowo dobrze opisana, ale sfera muzyczna pozostaje niszowa.

• Czy ostatnio odkryła pani coś ciekawego?

- Właściwie cały czas są zaskoczenia. Nie chcę też pewnych informacji ujawniać teraz. Ciekawe jest to, jak łączą się poszczególne wątki, z pozoru przypadkowe. Wyłania się z tego pełny, barwny obraz dawnej kultury międzyrzecczyzny.

Wesele w Przegalinach Dużych, lata 50-te XX wieku (fot. Archiwum prywatne A. Magier)
Bagnosze, wieś Szóstka. Fotografia z lat 70-tych XX wieku. Chata pobudowana prawdopodobnie przed I wojną światową (fot. Archiwum prywatne A. Magier)
Skomentuj i udostępnij na Facebooku
e-Wydanie

Komentarze 3

Najlepsze · Najnowsze
Avatar
Gość / 13 listopada 2019 r. o 17:28
Chwileczkę DW raz używa pokrak słowotwórczych w postaci psycholożki czy pilotki, a tu miła odmiana proszę bardzo Pani może być etnomuzykologiem, a nie etnomuzykożką. Brawo dla redakcji!
Avatar
Gość / 16 listopada 2019 r. o 22:25
Jak facet jest dziwolągiem to kim ona jest ?
Avatar
Literat / 14 listopada 2019 r. o 04:56
Co chcesz ? Normalne że się odmienia, noooo może z kilkoma wyjątkami. Żona popa, to poparzona, a żona draba, to drabina.
Avatar
Gość / 16 listopada 2019 r. o 22:25
Jak facet jest dziwolągiem to kim ona jest ?
Avatar
Literat / 14 listopada 2019 r. o 04:56
Co chcesz ? Normalne że się odmienia, noooo może z kilkoma wyjątkami. Żona popa, to poparzona, a żona draba, to drabina.
Avatar
Gość / 13 listopada 2019 r. o 17:28
Chwileczkę DW raz używa pokrak słowotwórczych w postaci psycholożki czy pilotki, a tu miła odmiana proszę bardzo Pani może być etnomuzykologiem, a nie etnomuzykożką. Brawo dla redakcji!
Zobacz wszystkie komentarze 3

Skomentuj

Aby napisać komentarz, należy się zalogować:

Nie publikujemy nic na Twojej tablicy na Facebooku oraz nikomu nie udostępniamy Twoich danych osobistych.
Podczas pierwszego logowania zostaniesz poproszony o wybór swojej nazwy użytkownika.

Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

Lubelskie. 14 lat temu powstała strefa ekonomiczna. Nie ma tu ani jednej firmy. To ma się zmienić
galeria

Lubelskie. 14 lat temu powstała strefa ekonomiczna. Nie ma tu ani jednej firmy. To ma się zmienić

Jest spory teren i niezbędna infrastruktura. Ci, którzy w ok. 9-hektarowej strefie ekonomicznej w Łaszczówce Kolonii pod Tomaszowem Lubelskim uruchomią swoje firmy, będą przez trzy lata zwolnieni z podatków. Wcześniej muszą kupić działki. Do wzięcia jest osiem.

„Dłużej pracuję, niż żyję”. 50 lat pracy profesora Ryszarda Skubisza z UMCS
Zdjęcia
galeria

„Dłużej pracuję, niż żyję”. 50 lat pracy profesora Ryszarda Skubisza z UMCS

Wykładowca UMCS jest zaliczany do najwybitniejszych badaczy prawa. Prof. Ryszard Skubisz obchodzi 50-lecie pracy naukowej.

To nie żart... choć może? Tymczasowa Rada Narodu Polskiego chce powołania zbrojnej samoobrony

To nie żart... choć może? Tymczasowa Rada Narodu Polskiego chce powołania zbrojnej samoobrony

Do urzędu gminy Puławy dotarła petycja o utworzenie zmilitaryzowanych oddziałów gminnej samoobrony i zakup broni dla "każdego rdzennego mieszkańca".

W niedzielę "Obieraczki kapuściane" w Skansenie
9 października 2022, 13:00

W niedzielę "Obieraczki kapuściane" w Skansenie

W niedzielę, 9 października o godz. 13 w Muzeum Wsi Lubelskiej rozpoczną się pokazy tradycyjnego kiszenia kapusty.

Lubelskie. Na akcję wychodzili nocami. Ukradli pół tony cebuli

Lubelskie. Na akcję wychodzili nocami. Ukradli pół tony cebuli

Latem na polach grasowali złodzieje truskawek i malin. Teraz kradną dynie i cebulę.

Górnik Łęczna zagra na wyjeździe z Podbeskidziem Bielsko-Biała

Górnik Łęczna zagra na wyjeździe z Podbeskidziem Bielsko-Biała

Górnik Łęczna, który nie przegrał od trzech kolejek w sobotę zmierzy się na wyjeździe z Podbeskidziem Bielsko-Biała i będzie chciał wygrać drugi mecz z rzędu

Lublin. Nie przejdziemy Bramą Krakowską

Lublin. Nie przejdziemy Bramą Krakowską

Sześć dni mają potrwać prace w Bramie Krakowskiej, w której montowana ma być nowa instalacja odgromowa. Od poniedziałku nie będziemy mogli przez nią wejść na Stare Miasto.

Program TV 7-9 października 2022. Jakie filmy warto zobaczyć w telewizji?
7 października 2022, 18:00

Program TV 7-9 października 2022. Jakie filmy warto zobaczyć w telewizji?

Widowiskowa "Niepamięć", klasyki VHS czy komediowe "Kac Vegas III", to niektóre z filmowych propozycji na weekend. Sprawdź, jakie filmy będzie można zobaczyć w naziemnej telewizji cyfrowej.

Puławy. Wojenny cmentarz do remontu. Ogłoszono przetarg

Puławy. Wojenny cmentarz do remontu. Ogłoszono przetarg

Dzięki otrzymanym dotacjom, miasto zamierza wymienić schody, tarasy oraz przeprowadzić renowację krzyży i tablic na cmentarzu wojennym przy ul. Piaskowej.

Luty 2022 - 620 zł czynszu. Styczeń 2023 - będzie 780 zł. Rachunki grozy w spółdzielniach w Lublinie

Luty 2022 - 620 zł czynszu. Styczeń 2023 - będzie 780 zł. Rachunki grozy w spółdzielniach w Lublinie

Mieszkańcy os. Skarpa w Lublinie w internecie wymieniają się informacjami o tym, o ile wzrośnie im czynsz od nowego roku. – Mi to dowalili. Jeszcze chwila, a będzie 1000 zł – napisał jeden z lokatorów. Podobne pisma już dostają, albo zaraz dostaną spółdzielcy z innych osiedli

Polski Cukier AZS UMCS zaczyna sezon od meczu z Basket 25 Bydgoszcz

Polski Cukier AZS UMCS zaczyna sezon od meczu z Basket 25 Bydgoszcz

Polski Cukier AZS UMCS w niedzielę rozpoczyna sezon od domowego meczu z KS Basket 25 Bydgoszcz. Spotkanie rozpocznie się o godz. 15.

Lubelskie. Śmieszkowi ze zdjęcia grozi 5 lat więzienia za znęcanie się nad matką

Lubelskie. Śmieszkowi ze zdjęcia grozi 5 lat więzienia za znęcanie się nad matką

Zaczęło się od wyzwisk. Potem szarpał matkę i groził jej śmiercią. Policji do zdjęcia pozuje z pełnym uśmiechem.

Miejsca ukrycia w Lublinie. Pełna lista
galeria

Miejsca ukrycia w Lublinie. Pełna lista

W razie niebezpieczeństwa mieszkańcy mogą się schronić w piwnicach i garażach. W schronach zmieści się tylko 1 proc. mieszkańców Lublina.

Fotele jak z seicento, podwozie niczym z centrali rolniczej. Wypadek quada samoróbki

Fotele jak z seicento, podwozie niczym z centrali rolniczej. Wypadek quada samoróbki

Zbudował go sam, a pojazd nie był dopuszczony do ruchu. Dodatkowo mężczyzna miał zakaz prowadzenia pojazdów.

"Apokawixa" czyli repertuar kin i teatrów w Lublinie i regionie [07-09.10]
7 października 2022, 8:00

"Apokawixa" czyli repertuar kin i teatrów w Lublinie i regionie [07-09.10]

Prosto z festiwalu w Gdyni na ekrany lubelskich kina polski film o zombie - "Apokawixa". W ten weekend nie zabraknie też innych premier. Sprawdź weekendowy repertuar kin i teatrów z Lublina oraz regionu.

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium