Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Magazyn

24 listopada 2006 r.
12:07
Edytuj ten wpis

Kościelne podziemia

0 0 A A

Tu powinni przychodzić zakochani - śmieje się ks. Marek Sawicki i prowadzi po korytarzu skrytym w lekkim półmroku. Dookoła leżą szaty zdobione złotymi nitkami. Z obrazów zerkają tajemnicze twarze. A w kącie stoi sekretarzyk z tajemnymi skrytkami. - Dlaczego zakochani? Pani spojrzy

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować
Schody pną się wysoko, wysoko w górę. Na szczycie trzeba skręcić w prawo. Sala. Skrzypiąca, drewniana podłoga. Gdzieniegdzie umieszczone punkty ze światłem. To wszystko nadaje tajemniczy klimat. - A oto Muzeum 200-lecia Diecezji Lubelskiej - oznajmia ks. Sawicki. Muzeum otwarto wczoraj, a wszystkim opiekuje się właśnie ksiądz Sawicki.
Ma czym. Wszystko spoczywało kiedyś w podziemiach parafii i w magazynach kurii. Teraz zobaczyło światło dzienne.

Tajemnicze skrytki

Przy wejściu stoją dwa ozdobne fotele - do niedawna znajdowały się w kurii. Teraz je odrestaurowano i przyniesiono tutaj - tłumaczy ksiądz. - Kto na nich siedział? A któż to wie - dodaje, uśmiechając się.
Wiadomo jednak kto używał mebli stojących trochę dalej. - Tu rozmyślał prymas Stefan Wyszyński, kiedy jeszcze był biskupem lubelskim - mówi ks. Marek i prowadzi dalej.
Po prawej stoi piękny hebanowy sekretarzyk. Znaleziono go w piwnicach kościoła w Kijanach. Niby zwykły sekretarzyk, ale gdy wyciągnie się szufladę i odsunie jeden z drewnianych ozdobników, pokazują się ukryte schowki. - Na przykład na jakieś ważne dokumenty czy zwoje pieniędzy - mówi ksiądz. - Skoro takie coś powstało, to musiało być komuś potrzebne do ukrycia czegoś, prawda?
Muzeum jest podzielone na kilka części. Na podniesieniu znajdują się przedmioty, które swego czasu znajdowały się na ołtarzach. Na górze gabloty przypominającej stół trzy duże teksty oprawione z złote ramy. - To tablice ołtarzowe. Dziś się już ich nie używa.

Tablice ołtarzowe

Kiedyś pełniły formę "ściągawek” dla księży prowadzących mszę. Zawierały stałe części mszy św. Na środkowej znajdował się tekst modlitwy eucharystycznej. Po prawej stronie spisany leżał psalm wykonywany przy obmywaniu rąk. Po lewej - fragment Ewangelii św. Jana, czytany obowiązkowo tuż po błogosławieństwie. Wszystko po łacinie.
Niżej ekspozycja tzw. bielizny ołtarzowej. To m.in velum; prostokątna zasłona na kielich mszalny. W kolorze białym lub w takim, jakie są szaty księdza odprawiającego nabożeństwo. Obok palka, prostokątny daszek do przykrycia kielicha. - A używa się go z czysto praktycznych względów. Zwyczajnie, chodzi o to, żeby nic do niego nie wpadło - tłumaczy ks. Sawicki. - Zwłaszcza kiedy podczas mszy dochodzi do ofiarowania, czyli przesistoczenia czyli przemienienia wina w krew i chleba w ciało Pana Jezusa.

Puszka dla niegodnych

Schodzimy w dół; do krypty. Wita nas portret trumienny kobiety.
Dwie relikwie.
Świece.
Dalej jest miejsce, które ma przypominać kapliczkę. Za szybką stoi umbraculum (podłużna tkanina, bogato zdobiona i umocowana na drucianej konstrukcji). - Miało zasłaniać Najświętszy Sakrament podczas mszy - wyjaśnia nasz przewodnik. - Bo kiedyś wystawianie miało miejsce nie przed lub po mszy, a w jej trakcie. Kiedy więc ksiądz rozpoczynał kazanie, Najświętszy Sakrament był zasłaniany.
- A to puszka, w której przecho-
wywano komunię świętą - ksiądz prowadzi do kolejnej gabloty. - Jest mniejsza, niż używana obecnie.
Wyjaśnienie tej różnicy jest zaskakujące. Otóż w dawnych czasach ludzie uznawali się za grzeszników niegodnych przyjmowania komunii i jako tacy przystępowali do niej niezwykle rzadko.
Co innego opłatki. Niemalże każdy organista kościelny miał w domu komplet narzędzi ręcznych do wypieku. Wystarczyło, że wlał wymieszaną mąkę z wodą do żeliwnej formy, wsadził na kilka chwil do pieca i opłatek gotowy.
Czymś powszechnie wtedy spotykanym na zakrystiach było lavabo, które stanowiło prymitywną imitację kranu. Składało się z misy przykrytej pokrywką i bolca znajdującego się u dołu. - Gdy ksiądz podnosił bolec w górę, woda cienką strużką wypływała z dziurki znajdującej się wokół bolca - ks. Sawicki pokazuje jak działał ten dawny kran. - Wszystko po to, by kapłan tuż przed mszą mógł obmyć ręce.

Miłość i epilepsja

Jedna z części muzeum przypomina ścianę zewnętrzną kościoła. Tuż przed nią dwie figurki. - To chyba anioł. A to święty Mikołaj - tłumaczy ks. Sawicki. - Pewnie dzieci będą go przychodzić oglądać.
Zakochani też powinni tu zajrzeć.
Ksiądz Sawicki staje przed obrazem młodego mężczyzny. - To święty Walenty - oznajmia. - Wprawdzie to patron epileptyków, ale mówi się że objawy tej choroby są podobne do zakochania - żartuje ksiądz.
Tuż obok św. Walntego wisi obraz św. Barbary. - Kiedyś na obrazie umieszczona była sukienka zrobiona ze srebra. Teraz jest tu obok w gablocie - pokazuje ksiądz.
Kto ją zamocował na obrazie św. Barbary? - Prawdopodobnie ktoś, kto chciał za coś podziękować. Często ludzie zostawiają biżuterię w dowód wdzięczności np. za dokonanie cudu.

Jaki to papież

Kolejne obrazy są już mniej charakterystyczne. Są też "niezidentyfikowane”, tzn. nie wiadomo, kogo przedstawiają. - To na pewno jest jakiś papież. Widać po jego ubraniu i symbolach znajdujących się na tronie - pokazuje obraz ksiądz. - Ale który? Nie wiemy.
Może kiedyś się dowiemy...

Komentarze 0

Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.
Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.

Skomentuj

Zaznacz "Nie jestem robotem", by dodać komentarz:
Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

Malarzowi ogrodów. Wasylówka dla Bazylego Albiczuka
galeria

Malarzowi ogrodów. Wasylówka dla Bazylego Albiczuka 0 0

Dąbrowica Mała pamięta o Bazylim Albiczuku. Jak co roku, w rocznicę śmierci malarza zorganizowano Wasylówkę.

4Dreamers w Galerii Plaza w Lublinie
28 lipca 2018, 14:00

4Dreamers w Galerii Plaza w Lublinie 0 0

Co Gdzie Kiedy. Empik mieszczący się w Galerii Plaza (ul. Lipowa 13) zaprasza miłośników dobrej muzyki na spotkanie z członkami młodego zespołu 4Dreamers. Artyści pojawią się w Lublinie 28 lipca o godz. 14.

Kolejna grupa zawodowa ze szpitala przy Jaczewskiego w Lublinie chce podwyżek płac

Kolejna grupa zawodowa ze szpitala przy Jaczewskiego w Lublinie chce podwyżek płac 6 0

1400 zł brutto podwyżki chcą technicy elektroradiologii ze szpitala przy Jaczewskiego. – Szpital najwięcej zarabia na badaniach, które wykonujemy. A paradoksalnie zyski, które my wypracowaliśmy, pójdą na realizację porozumienia z pielęgniarkami – denerwują się technicy elektroradiologii.

Alarm 24: Ktoś zrobił sobie dzikie śmietnisko na Felinie
galeria

Alarm 24: Ktoś zrobił sobie dzikie śmietnisko na Felinie 2 0

Zdjęcia śmieci wyrzuconych na drodze w lasku między akademikami a Felinem przysłała do nas Czytelniczka.

Lublin: Masa Krytyczna Śladami Józefa Czechowicza
27 lipca 2018, 18:00
galeria

Lublin: Masa Krytyczna Śladami Józefa Czechowicza 2 0

Co Gdzie Kiedy. Przed nami kolejna odsłona przejażdżek po Lublinie w ramach Masy Krytycznej. 27 lipca o godz. 18 z Placu Litewskiego wyruszy rajd śladami Józefa Czechowicza.

Paweł Fajdek (Agros Zamość): Chcę wracać do Lublina

Paweł Fajdek (Agros Zamość): Chcę wracać do Lublina 3 0

Rozmowa z Pawłem Fajdkiem, zawodnikiem Agrosu Zamość, srebrnym medalistą mistrzostw Polski

Sukces Katarzyny Krawczyk na zawodach w Hiszpanii

Sukces Katarzyny Krawczyk na zawodach w Hiszpanii 2 0

Katarzyna Krawczyk z Cementu-Gryfa Chełm zdobyła brązowy medal podczas Międzynarodowego Turnieju o Grand Prix Hiszpanii. Srebro wywalczyła inna z Polek Agnieszka Wieszczek-Kordus w kategorii 72 kg

Powiat lubartowski: Potrąciła pieszego, dlaczego odjechała z miejsca wypadku?

Powiat lubartowski: Potrąciła pieszego, dlaczego odjechała z miejsca wypadku? 2 1

Do zdarzenia doszło w niedzielę po godz. 21 na drodze krajowej nr 48 w miejscowości Wola Blizocka (pow. lubartowski).

18-latek wpadł podczas kontroli na ul. Turystycznej w Lublinie. Trzy miesiące aresztu

18-latek wpadł podczas kontroli na ul. Turystycznej w Lublinie. Trzy miesiące aresztu 0 3

W nocy z piątku na sobotę na ulicy Turystycznej policyjni wywiadowcy zatrzymali do kontroli drogowej samochód audi.

Lubelskie: Nieszczęśliwy skok ze spadochronem

Lubelskie: Nieszczęśliwy skok ze spadochronem 17 0

Do zdarzenia doszło w niedzielę na lotnisku w miejscowości Mokre koło Zamościa.

Znika popularna w Lublinie marka supermarketów. Połączenie z dużą siecią
galeria

Znika popularna w Lublinie marka supermarketów. Połączenie z dużą siecią 1 5

Jesienią z Lublina znikną sklepy Aldik. Zastąpią je Stokrotki. Pracownicy sieci czekają na zmiany z niepokojem.

PO zmieniła kandydata na prezydenta Wrocławia. Duże zaskoczenie
film

PO zmieniła kandydata na prezydenta Wrocławia. Duże zaskoczenie 1 1

Kazimierz Michał Ujazdowski nie będzie kandydatem Platformy Obywatelskiej na prezydenta Wrocławia – ogłosił przewodniczący tej partii Grzegorz Schetyna. Nowego kandydata Koalicji Obywatelskiej wskaże Nowoczesna. 

Musical "Metro" w Lublinie
14 października 2018, 18:00

Musical "Metro" w Lublinie 5 0

Co Gdzie Kiedy. Legendarny polski musical Metro zawita do Lublina. Znakomite przedstawienie w gwiazdorskiej obsadzie zobaczymy 14 października o godz. 18 w Hali Globus (ul. Kazimierza Wielkiego 8).

Awantura o znaną kawiarnię w centrum Lublina. PO pyta o browar i o to czyje interesy reprezentuje radny PiS

Awantura o znaną kawiarnię w centrum Lublina. PO pyta o browar i o to czyje interesy reprezentuje radny PiS 9 24

Prokuratura zbada okoliczności zerwania przez Centrum Kultury w Lublinie umowy z przedsiębiorcą, który wynajmował od CK lokal pod kawiarnię. To reakcja na zawiadomienie od przedsiębiorcy, który sugeruje, że na zerwanie umowy naciskał zastępca prezydenta. On sam zaprzecza i mówi, że rozważa pozew o zniesławienie.

Ruch Izbica wygrywa w sparingach i sprawdza bramkarzy

Ruch Izbica wygrywa w sparingach i sprawdza bramkarzy 2 0

CHEŁMSKA KLASA OKRĘGOWA Ruch Izbica zamierza jedynie uzupełnić skład. Pilnie poszukiwani są specjaliści od gry między słupkami W okresie przygotowawczym Ruch Izbica odniósł drugie zwycięstwo z rzędu. Tym razem zespół trenera Andrzeja Rycaka rozbił Deltę Nielisz 7:4

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium

Uwaga czytelniku!

Informujemy, że w dniu 25 maja 2018 r. na terenie całej Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, wejdzie w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego w sprawie ochrony danych osobowych. W związku z tym chcielibyśmy Ci przekazać kilka informacji na temat zasad przetwarzania Twoich danych osobowych przez administratora portalu www.dziennikwschodni.pl – spółkę Corner Media sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie.

Bardzo prosimy, zapoznaj się z tymi informacjami uważnie, są to bowiem sprawy bardzo istotne. Jeśli jesteś osobą małoletnią poniżej 16. roku życia, koniecznie przekaż tą wiadomość swoim opiekunom, którzy następnie powinni wytłumaczyć Ci, o co w niej chodzi i dlaczego się do Ciebie zwracamy.

Czym jest RODO?

RODO to potoczna nazwa Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE. W Polsce będzie ono obowiązywało od 25 maja 2018 r. Akt ten wprowadza nowy standard ochrony danych osobowych, nakładając na podmioty przetwarzające te dane (administratorów danych) szereg obowiązków, w tym obowiązek poinformowania Ciebie o sposobie przetwarzania Twoich danych, celach w jakich Twoje dane są przetwarzane oraz o uprawnieniach przysługujących Ci w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez administratora danych.

Administrator danych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Corner Media Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Lublinie, ul. Krakowskie Przedmieście 54, 20-002 Lublin, wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przez Sąd Rejonowy Lublin – Wschód z siedzibą w Świdniku, VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, za numerem KRS 0000507517, NIP 7123286919, kapitał zakładowy – 50.000,00. PLN

Możesz się z nami skontaktować zarówno pod adresem:
Corner Media Spółka z o.o.
ul. Krakowskie Przedmieście 54
20-002 Lublinie

jak i mailowo: online@dziennikwschodni.pl

oraz telefonicznie: 81 46-26-800

Rodzaj przetwarzanych danych osobowych

Przetwarzamy dane osobowe podane przez Ciebie podczas procesu rejestracji konta na portalu www.dziennikwschodni.pl, a także dane, które są zbierane podczas korzystania przez Ciebie z tego portalu. Chodzi o dane zbierane i zapisywane w plikach cookies. Więcej na temat plików cookies przeczytasz w naszej polityce prywatności.

Pamiętaj, rejestracja konta na portalu www.dziennikwschodni.pl nie jest obowiązkowa. Nie masz także obowiązku podawania nam swoich prawdziwych danych podczas procesu rejestracji, jak również nie musisz podawać nam wszystkich danych, o które pytamy. Może się jednak zdarzyć tak, że nie posiadając Twoich wszystkich danych albo nie posiadając Twoich prawdziwych danych, nie będziemy w stanie świadczyć Ci wszystkich usług, które oferujemy oraz wywiązać się z wszystkich obowiązków określonych w regulaminie portalu dziennikwschodni.pl (np. zapewnić Ci odpowiedniego bezpieczeństwa w zakresie odzyskania danych dostępowych do konta).

Cel przetwarzania danych osobowych

Głównym celem przetwarzania przez nas Twoich danych jest zapewnienie Ci pełnej funkcjonalności działania serwisu dziennikwschodni.pl, dostępu do usług świadczonych przez nas w ramach tego serwisu, zapewniania Ci bezpieczeństwa podczas korzystania z serwisu (np. w przypadku prób nadużyć) oraz wywiązanie się przez nas z obowiązków umownych wynikających z regulaminu portalu Dziennikwschodni.pl.

Dodatkowy cel przetwarzania danych osobowych to tzw. marketing własny, tj. przetwarzanie danych wyłącznie na nasze wewnętrzne potrzeby w celach analitycznych, badawczych, statystycznych, w szczególności poprzez dążenie do jak najpełniejszego dostosowania treści wyświetlanych na naszych stronach do Twoich preferencji i zainteresowań.

Ponadto, o ile wyrazisz na to zgodę, będziemy mogli przetwarzać Twoje dane osobowe w celach marketingowych (marketing zewnętrzny), w tym przekazywać Twoje dane podmiotom z nami współpracującym – agencjom reklamowym i naszym partnerom handlowym. Pamiętaj, że zgoda na przetwarzanie Twoich danych w celach marketingowych jest całkowicie dobrowolna i możesz ją w każdej chwili wycofać.

Pamiętaj także, że jeżeli jesteś osobą małoletnią, która nie ukończyła 16. roku życia, przesyłanie informacji w celach marketingowych może nastąpić wyłącznie po wyrażeniu zgody przez Twojego rodzica lub opiekuna.

Podstawy prawne przetwarzania danych

Twoje dane osobowe mogą być przetwarzane wyłącznie zgodnie z określonymi w obecnie obowiązujących przepisach podstawami prawnymi. W zależności od celu przetwarzania danych możemy wyróżnić trzy główne podstawy prawne przetwarzania danych.

Pierwszą podstawą przetwarzania danych jest niezbędność do wykonania umów o świadczenie usług. Mamy z nią do czynienia wtedy, gdy przetwarzanie danych jest niezbędne w celu zapewnienia Ci sprawnego, bezpiecznego korzystania z naszego serwisu wraz z jego wszystkimi funkcjonalnościami. Umowy o świadczenie usług to regulaminy, w tym regulamin portalu dziennikwschodni.pl, który akceptujesz decydując się na korzystanie z naszego serwisu.

Drugą podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora danych. Mamy z nim do czynienia w przypadku prowadzenia pomiarów statystycznych oraz działań z zakresu marketingu własnego przez administratora danych.

Wreszcie, trzecią przesłanką przetwarzania danych jest Twoja dobrowolna i świadoma zgoda. Na jej podstawie Twoje dane mogą być wykorzystywane w celach marketingowych, a także w celu profilowania.

Pamiętaj, zgody udzielasz w pełni dobrowolnie. Masz także prawo do cofnięcia udzielonej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych w dowolnym momencie. Wycofanie zgody nie będzie miało jednak wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.

Podmioty, którym możemy przekazywać dane

Co do zasady Twoje dane osobowe będą przez nas wykorzystywane wyłącznie na nasz własny użytek.

W pewnych sytuacjach możemy jednak przekazać Twoje dane podmiotom z nami współpracującym: – naszym partnerom handlowym, podwykonawcom oferowanych przez nas usług, agencjom marketingowym.

Dodatkowo, w przypadkach ściśle określonych w przepisach prawa, będziemy zobligowani przekazać Twoje dane podmiotom uprawnionym do ich uzyskania na podstawie obecnie obowiązujących przepisów prawa (np. policji czy prokuraturze), pod warunkiem oczywiście, iż wystąpią do nas z takim żądaniem, powołując się na określoną podstawę prawną.

Okres przechowywania danych

Twoje dane osobowe będą przechowywane tak długo, jak będzie to niezbędne do zapewnienia Ci dostępu do usług oferowanych przez serwis www.dziennikwchodni.pl Oczywiście, możesz w każdym czasie złożyć wniosek o zaprzestanie przetwarzania swoich danych osobowych, ich zmianę lub usunięcie.

Informacje o prawach przysługujących osobie, której dane dotyczą

Musisz wiedzieć, że niezależnie od tego, na jakiej podstawie przetwarzamy Twoje dane, masz zawsze prawo dostępu do nich oraz ich poprawiania. Możesz również w każdym momencie żądać ich usunięcia lub cofnąć albo ograniczyć wcześniej udzieloną zgodę na przetwarzanie danych osobowych, przy czym wycofanie danej zgody nie wpływa na administratora danych do przetwarzania danych w celu określonym w danej zgodzie do chwili jej wycofania.

Masz również prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych osobowych.

Możesz też zażądać od administratora danych osobowych przeniesienia Twoich danych lub uzyskania kopii Twoich danych, z tym jednak zastrzeżeniem, że prawo to nie może wpływać niekorzystnie na prawa i wolności innych osób. Administrator danych będzie realizował Twoje żądania w zakresie posiadanych możliwości technicznych.

Informacje o prawie do wniesienia skargi

Organem nadzorczym nad administratorem danych osobowych jest Generalny Inspektor Danych Osobowych, do którego masz prawo wnieść skargę za każdym razem, gdy Twoje dane będą przetwarzane w sposób w Twojej ocenie nieprawidłowy.

Informacje o tym, czy podanie danych jest wymogiem ustawowym lub umownym, czy jesteś zobowiązany do ich podania

Nie jesteś zobowiązany do podawania nam swoich danych osobowych ani wyrażania zgody na ich przetwarzanie, z tym jednak zastrzeżeniem, że ich podanie może okazać się niezbędne dla korzystania z określonych funkcjonalności serwisu.

Jest także możliwe, że jeśli nie wyrazisz zgody na przetwarzanie danych osobowych lub cofniesz wcześniej udzieloną zgodę, nie będziemy mogli zapewnić Ci dostępu do niektórych oferowanych przez nas usług, przy czym zawsze w takim wypadku zostaniesz o tym poinformowany.

Informacje o profilowaniu

Czym jest profilowanie? To zbieranie wszelkich informacji, które pozwalają bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować osobę, która jest poddawana profilowaniu. Profilowanie odbywa się najczęściej przy użyciu systemów informatycznych, w sposób zautomatyzowany, za pomocą specjalnych algorytmów uwzględniających określone wcześniej kryteria. Wyniki profilowania mogą być wykorzystywane m.in. do celów marketingowych, np. w celu spersonalizowania reklamy kierowanej do danego użytkownika lub przygotowania oferty uwzględniającej jego potrzeby lub preferencje.

Oświadczamy, że na chwilę obecną nie profilujemy Twoich danych. Jeśli jednak zaczniemy, zostaniesz o tym uprzednio poinformowany i będziesz miał prawo nie wyrazić na to zgody.

Bardzo prosimy o uważne zapoznanie się z powyższymi informacjami. Gdy już to zrobisz, kliknij przycisk Zapoznałem się z informacją. Przejdź do serwisu.

Rozumiem

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.