Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Magazyn

12 maja 2024 r.
9:29

Pysznie jak przed wiekami. Kulinarny festiwal z kuchnią Mikołaja Reja (program)

0 A A
24 maja 2024 10:00
Mikołaj Rey, smakosz, urodzony we Francji. Potomek pisarza został wysłany do Krakowa, by nauczyć się języka polskiego i poznać polskie tradycji. Od kilu lat prowadzi warsztaty kulinarne w Polsce i Europie
Mikołaj Rey, smakosz, urodzony we Francji. Potomek pisarza został wysłany do Krakowa, by nauczyć się języka polskiego i poznać polskie tradycji. Od kilu lat prowadzi warsztaty kulinarne w Polsce i Europie (fot. Organizatorzy)

Ćwikiełki w piec namotać, czyli zbliża się Festiwal Mikołaja Reja – mówi prof. Jarosław Dumanowski, który obok Nicolasa Mikołaja Niki Reya, Łukasza Modelskiego i dr Jacka Szklarka przyjedzie do Siennicy Różanej, by od 24-26 maja 2024 opowiadać o ojcu literatury polskiej, gotować wedle jego upodobań i wypiekać mikołajowe gąski

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

Festiwal Mikołaja Reja powstał z inspiracji twórczością pisarza, który w wielu utworach propagował kult swojskości i miłości do ziemi i jej owoców.

To w Siennicy Różanej miał swój dwór, tu gospodarzył i tworzył. Kierował się zasadą, że należy umieć „na luteńce pograć”, znać „poczciwe zabawki” i pamiętać, że „biesiada poczciwa nie wadzi”.

– Chcemy „wydobyć” Mikołaja Reja na światło dzienne, pokazać go Polsce z perspektywy Siennicy Różanej, gdzie żył, gdzie spędził ostatnie miesiące swojego życia, gdzie cieszył się życiem – mówi Agnieszka Poźniak, dyrektor Centrum Kultury w Siennicy Różanej, producent festiwalu, który trafia w rozkwit turystyki kulinarnej w Polsce.

Jedno jest pewne: możemy uznać Mikołaja Reja za ojca literatury polskiej i polskiej kuchni.

 

Dr Jacek Szklarek, szef Slow Food Polska, na Festiwalu Mikołaja Reja będzie w niedzielę, 26 maja, by przy stole spotkań, usytuowanym przed Dworem Sztuki, opowiedzieć na wołoskich serach i poprowadzić degustację serów.

Uczciwa przyjemność

No właśnie, jaki był Mikołaj Rej od kuchni?

– Mikołaj Rej był człowiekiem Odrodzenia. I choć potępiał cudzoziemskie mody i nowinki, to nie przeszkadzało mu w naśladowaniu niektórych z nich w dziedzinie stroju. W dziedzinie kuchni wychwalał swojskie, lokalne produkty i proste potrawy. Pisał o „osobnym przysmaku” z ćwikły z chrzanem i octem, która z powodzeniem zastępowała „limunije” (cytryny). Zachwalał kapustę kiszoną w przekrojonych na połówki główkach z koprem i ćwikłą, zalecał kiszenie ogórków z dodatkiem liści wiśniowych lub dębowych „aby były mocniejsze”.

W jego wypowiedziach o jedzeniu widać dużą znajomość rzeczy. Mimo odrzucenia modnej kuchni włoskiej w tej postawie widzimy typowego smakosza odrodzenia, zainteresowanego przede wszystkim warzywami i widzącymi w jedzeniu i smaku już nie pokusę i grzech, ale „Uczciwą przyjemność” (tytuł pierwszej europejskiej książki kucharskiej z 1470 r.). Jako ewangelik odrzucał post, w którym widział tylko przesąd i zabobon. Uważał, że jedzeniem można i trzeba się cieszyć, i że nie musimy, a nawet nie powinniśmy szukać tej radości daleko i w skomplikowany sposób – mówi prof. Jarosław Dumanowski.

 

 

 

Chcemy „wydobyć” Mikołaja Reja na światło dzienne, pokazać go Polsce z perspektywy Siennicy Różanej, gdzie żył, gdzie spędził ostatnie miesiące swojego życia, gdzie cieszył się życiem – mówi Agnieszka Poźniak, dyrektor Centrum Kultury w Siennicy Różanej (fot. Waldemar Sulisz)

W kuchni Mikołaja Reja

Dzieła Mikołaja Reja są dostępne online. Aż się wierzyć nie chce, jak wiele jest w nich opisów jedzenia. Pisał o polewkach i sposobach ich doprawiania. Zalecał doprawianie zup szczyptą cukru, żeby wydobyć ich smak. Opisywał pieczenie w sosach, które musiały bardzo mu smakować.

Cenił ryby w kuchni: „Kto też ma jeziora, stawy wielkie, niewody, azaż nie rozkosz po głębokich wodach się nachodzić albo najeździć, niewody zapuścić, ryb rozlicznych nałowić, także się i przyjacielom zachować, i sobie pożytek czynić? A jeśli nie ma lasów albo wód wielkich azaż […] na mniejszych wodach karasi, karpi, okuni i szczuczek sobie nałowić?”. Był Mikołaj zapalonym wędkarzem: „A są ty ich krotofile jako wędki na ryby albo wspary na ptaki. Takież rybeczki około wędki igrają, biegają, a ona się im nadobnie błyszczy; alić jedna po chwili chyt na brzeg, ani się sama obaczy, co się jej stało”. Najprawdopodobniej łowił ryby na błystkę.

W kuchni cenił nabiał, w tym masło, śmietanę i sery. Pisał, że kto ma owce, ten ma wołoskie sery. Cenił grzyby, lubił rydze i kurki. Przepadał za grochem i kapustą. Wielbił śliwki. Pisał o miłości do jedzenia: „Nuż też, nachodziwszy się po swem pobożnem gospodarstwie, już też sobie w ciepłej izbie usiędziesz albo sam albo z przyjacielem. A jeślić jeszcze Pan Bóg dziatki [dzieci – przypis autora] dał, toć już jako błazenkowie kuglują, żonka z panienkami szyje, też się z tobą rozmawia, albo też co powieda; pieczenia się wieprzowa dopieka, cietrzew w rosołku a kapłun tłusty z kluskami dowiera. A czegoż ci więcej potrzeba?”

Dbał o przyprawy: „Pójdziesz do ogródeczków, do wirydarzyków i grządki nadobnie każesz pokopać. Z rozkoszą nasiejesz sobie ziółek potrzebnych, sałatek, rzeżuszek i ogóreczków. I majeranik i inne ziółka, wszystko to nie wadzi” - by na koniec napisać: „Używaj miła duszo, bo masz wszystkiego dobrego dosyć”.

Kto przyjedzie na festiwal?

 Przed wszystkim Mikołaj Rey, smakosz, urodzony we Francji, gdzie wychował się na Zamku Montresor w dolinie Loary. Młody Rej, potomek pisarza został wysłany do Krakowa, by nauczyć się języka polskiego i poznać polskie tradycji. Po sukcesie w pierwszej edycji programu telewizyjnego MasterChef zaczął realizować cykl reportaży kulinarnych dla programu „Dzień Dobry TVN”. Od kilu lat prowadzi warsztaty kulinarne w Polsce i Europie. Na festiwalu pojawi się w piątek 24 maja, a ponieważ przyjedzie z dwoma synami; można powiedzieć, że Reyów będzie trzech.

Nie może zabraknąć na Festiwalu Mikołaja Reja prof. Jarosława Dumanowskiego w UMK w Toruniu, który od lat odkrywa tajemnice staropolskiej kuchni. Wybitny historyk jedzenia i znakomity mówca będzie w sobotę gotował słynną faramuszkę, piwną polewkę z serem.

Przez trzy dni będzie towarzyszył festiwalowi Łukasz Modelski, historyk z wykształcenia i dziennikarz z zawodu. Studiował w Warszawie, Poitiers i Paryżu, prowadzi w Polskim Radiu „kultowe” audycje „Droga przez mąkę” i „Mediewanna”, a na koncie ma znakomite książki: „Droga przez mąkę”, „Piąty smak. Rozmowy o jedzeniu”, „Kuchni na plebanii”. Na Festiwalu Mikołaja Reja poprowadzi kolację komentowaną z potrawami Mikołaja Reja, będzie opowiadał o Reju i kuchni renesansu i poprowadzi krasomówczy konkurs toastów na część ojca polskiej literatury.

Zaproszenie na festiwal przyjął także dr Jacek Szklarek, szef Slow Food Polska, nazywany obrońcą prawa do smaku, który o jedzeniu i serach potrafi opowiadać godzinami i godzinami można go słuchać. Na Festiwalu Mikołaja Reja będzie w niedzielę, 26 maja, by przy stole spotkań, usytuowanym przed Dworem Sztuki, stojącym na miejscu domu Mikołaja Reja - opowiedzieć na wołoskich serach i poprowadzić degustację serów. Szef polskiego Słów Food jak Mikołaj Rej wie, że to co polskie może być dobre a nawet wybitne. Nawet tak prosta rzecz, jak jabłko: „Bo z jabłuszka możesz sobie kilka potrawek uczynić: dobre ważone, dobre smażone, dobre pieczone, dobre nimi gęś nadziać, dobra kasza z nich, przetarłszy przez durszlak, dobrze je ususzyć i w pudle na cały rok chować”.

Przepis na ćwikłę

Na koniec i na zachętę przepis Mikołaja Reja na ćwikłę:

„Nuż ćwikiełki w piec namotawszy, a dobrze przypiekłszy, nadobnie ochędożyć, w talerzyki nakrajać, a także w faseczkę ułożyć, chrzanikiem, co najdrobniej ukrężawszy, przetrząsnąć, bo będzie długo trwała, a także koprem włoskim, trochę przetłukszy, przetrząsać, a octem pokrapiać, a solą też trochę przesalać, tedy to jest tak osobny przysmak; bo i rosołek bardzo smaczny i sama pani ćwikła będzie bardzo smaczna i bardzo pachnęła”.

Piszemy o tym, be festiwalowi będą towarzyszyć konkursy, w tym konkurs na ćwikłę właśnie i na przykład na konkurs nalewek gospodarskich. Kulinarnym symbolem festiwalu mają być wypiekane na miejscu gąski Mikołaja Reja z ciasta, na słodko, na słono i serem. Smacznego.

Festiwal Mikołaja Reja w Siennicy Różanej

 

Piątek, 24 maja

* 10: Dwór Sztuki: Uroczysta Sesja Rady Gminy Siennica Różana

* 10.30: Dwór Sztuki: Wręczenie odznaczeń z okazji jubileuszu XX-lecia działalności Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Siennickiej

* 11.30: Dwór Sztuki: Wykład Waldemara Sulisza o Mikołaju Reju inaugurujący Festiwal.

* 18: Stół spotkań: Otwarcie Festiwalu Mikołaja Reja. Goście specjalni: Nicolas Rey, Łukasz Modelski i Waldemar Sulisz. Rozmowa o dziedzictwie kulinarnym Mikołaja Reja, komentowana degustacja potraw z receptur M. Reja, przygotowanych z użyciem produktów lokalnych, rozstrzygnięcie Konkursu nalewek gospodarskich.

* 19.30: Mecz poetycki na fraszki. Prowadzenie: Artur Bratek

Sobota, 25 maja

* 16: Stół spotkań: Pokaz gotowania potraw wołoskiej kuchni w wykonaniu Miry Horal z zespołu Ładne kwiatki, połączona z opowieścią o historii serowarstwa w Siennicy Różanej. Koncert zespołu Ładne Kwiatki.

* 17.30: Stół spotkań: Wielkie gotowanie rejowej polewki piwnej z twarogiem pod kierunkiem prof. Jarosława Dumanowskiego, połączona z rozmową o produkcie lokalnym pod hasłem Kupuj lokalnie. Degustacja dla wszystkich uczestników.

* 18.50: Scena dobrego smaku: Koncert Orkiestry Dętej OSP Nadarzyn pod dyrekcją Mirosława Chilmanowicza.

* 19.30: Oficjalne powitanie. Wręczenie nagród.

* 20: Scena dobrego smaku: Konkurs toastów na cześć Mikołaja Reja. Prowadzenie Łukasz Modelski.

* 20.30: Scena dobrego smaku: Koncert zespołu Bum Bum Orkestar

Niedziela, 26 maja

* 15: „W gościnnych progach u Mikołaja Reja”. Piknik rodzinny w parku podworskim

* 17: Stół spotkań: Spotkanie z dr Jackiem Szklarkiem, szefem Slow Food Polska i prezentacja najsłynniejszych serów świata.

* 19: Dwór Sztuki: Wieczór wspomnień o Franciszku Piątkowskim, czytanie fragmentów tekstów, prezentacja Utworów zebranych.

 

 

e-Wydanie

Pozostałe informacje

Poczuj się jak uchodźca i czmychnij handlarzom

Poczuj się jak uchodźca i czmychnij handlarzom

W specjalnie przygotowanej naczepie pojazdu ciężarowego, znajdowały się pokoje, które po rozwiązaniu zagadek udało się opuścić. Ten holenderski projekt edukacyjny miał na celu podniesienie świadomości społecznej na temat zjawiska handlu ludźmi. Przez dwa dni policjanci edukowali mieszkańców na temat przeciwdziałania tego typu zagrożeniom. W miniony weekend Escapetruck zawitał do Lublina. Ciężarówka stacjonowała na parkingu przy Hali Globus. Dziś projekt będzie można zobaczyć w Białej Podlaskiej, Chełmie oraz Świdniku.

W poprzedniej edycji czerwonym suzuki spod lubelskiego ratusza odjechał pan Bartosz. A kto w tym roku cieszyć będzie się z głównej nagrody w miejskiej loterii podatkowej? Chętnych jest sporo.

Zgłoszenia tylko do 1 czerwca. Szósta edycja loterii zapowiada się rekordowo

Samochód hybrydowy i piętnaście nagród pieniężnych o wartości od 1 tys. do 2 tys. zł czekają na zwycięzców tegorocznej edycji miejskiej loterii „Rozlicz PIT w Lublinie”. Udział w loterii można zgłosić jeszcze tylko do 1 czerwca. Cztery dni przed zakończeniem przyjmowania zgłoszeń chętnych na nagrody jest już blisko 16 tysięcy, a to oznacza, że ubiegłoroczny rekord z piątej edycji akcji zostanie raczej pobity.

Hetman Zamość wygrał w Łaszczówce z Pogonią 96 i wziął rewanż za jesienną porażkę u siebie

Hetman Zamość wziął rewanż na Pogoni 96 Łaszczówka. Wyniki zamojskiej klasy okręgowej

Hetman Zamość do tej pory przegrał tylko jeden mecz. Miało to miejsce w rundzie jesiennej kiedy do Zamościa przyjechała Pogoń 96 Łaszczówka. W sobotę oba zespoły spotkały się ponownie – tym razem w Łaszczówce. Opromienieni awansem do Hummel IV Ligi faworyci nie zawiedli i wygrali to spotkanie

Najlepsze Porady dotyczące Inwestowania w Nieruchomości w Hiszpanii

Najlepsze Porady dotyczące Inwestowania w Nieruchomości w Hiszpanii

Inwestowanie w nieruchomości w Hiszpanii może być fascynującym przedsięwzięciem, które przynosi korzyści finansowe na długą metę. Jednak aby osiągnąć sukces na tym konkurencyjnym rynku, ważne jest, aby zrozumieć różne czynniki wpływające na niego. Ten artykuł przedstawia najlepsze porady dotyczące inwestowania w nieruchomości w Hiszpanii, obejmujące zarówno aspekty rynkowe, prawne, finansowe, jak i zarządzanie nieruchomościami.

mec. Sylwia Brzezińska, Krzysztof Kot
Dzień Wschodzi
film

Inicjatywa prawników dla NGO – Strefa Dialogu w Lublinie

W dzisiejszym dynamicznie zmieniającym się świecie współpraca między różnymi sektorami jest kluczem do rozwiązywania wielu społecznych problemów. Doskonałym przykładem takiej synergii jest nowy projekt Strefa Dialogu, który zainicjowali prawnicy z Okręgowej Izby Radców Prawnych w Lublinie we współpracy z miastem Lublin

Uroczystość święceń odbyła się w sobotę w katedrze zamojskiej

Jest czterech nowych księży w diecezji. Do których parafii trafią?

Jest ich czterech, pochodzą z różnych parafii diecezji zamojsko-lubaczowskiej. W sobotę przestali być diakonami, a zostali księżmi, bo przyjęli święcenia. Za miesiąc oficjalnie dowiedzą się, do których parafii trafią.

Rodzinny seans filmowy z okazji Dnia Dziecka odbędzie się w niedzielę (2 czerwca) w kinie Bajka.

Rodzinny seans filmowy z okazji Dnia Dziecka. Wiemy, kiedy i gdzie można odebrać bezpłatne wejściówki

Lubelski ratusz z okazji Dnia Dziecka zaprasza najmłodszych mieszkańców miasta wraz z rodzicami na przedpremierowy pokaz nominowanego do Oscara filmu animowanego „Leonardo. Odkrywca”. Seans odbędzie się w najbliższą niedzielę (2 czerwca) o godz. 15.30 w Kinie Bajka. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny, obowiązują jednak wejściówki, które będzie można zdobyć we wtorek i środę.

Mateusz Stolarski (Motor Lublin): Możesz mieć gwiazdy, ale jak nie masz drużyny, to nie masz nic

Mateusz Stolarski (Motor Lublin): Możesz mieć gwiazdy, ale jak nie masz drużyny, to nie masz nic

Rozmowa z Mateuszem Stolarskim, trenerem Motoru Lublin

Świetny występ lubelskiego chóru w konkursie w Legnicy. La Musica nagrodzona!

Świetny występ lubelskiego chóru w konkursie w Legnicy. La Musica nagrodzona!

Wielkim sukcesem zakończył się udział lubelskiego dziecięco-młodzieżowego Chóru La Musica pod dyrekcją Karoliny Filipczak-Sulimy w odbywającym się w miniony weekend 54. Konkursie Chórów Legnica Cantat. Z jednego z ważniejszych festiwali chóralnych w Polsce lublinianie wrócili z wieloma nagrodami!

Pszczółka od niedawna ma nową prezes. Teraz szuka osoby do Zarządu

Pszczółka od niedawna ma nową prezes. Teraz szuka osoby do Zarządu

Rada Nadzorcza lubelskiej Fabryki Cukierków Pszczółka ogłosiła postępowanie kwalifikacyjne na stanowisko członka Zarządu spółki. Pisemne zgłoszenia należy składać do 3 czerwca osobiście w sekretariacie lub przesłać pocztą.

fot. ilustracyjne

Lubartów. Śmierć pod kołami tira. Objazdy

Około godz. 2.13 śmierć pod kołami ciężarówki poniósł pieszy

Wesołe świętowanie Dnia Dziecka z Kicią Kocią w centrum handlowym VIVO! Lublin 31 maja – 1 czerwca godz. 12.00 – 19.00

Wesołe świętowanie Dnia Dziecka z Kicią Kocią w centrum handlowym VIVO! Lublin 31 maja – 1 czerwca godz. 12.00 – 19.00

Przed nami wyjątkowe święto, które wzbudza niezwykłe emocje w sercach najmłodszych – Dzień Dziecka! Aby uczcić tę radosną okazję, VIVO! Lublin zaprasza wszystkie dzieci wraz z rodzinami na niezapomniane spotkanie z jedną z najbardziej lubianych bohaterek literatury i filmów dla najmłodszych – Kicią Kocią!

Lublinianka po wygranej z Janowianką jest już bardzo blisko utrzymania. Pozostałe wyniki Hummel IV ligi
galeria

Lublinianka po wygranej z Janowianką jest już bardzo blisko utrzymania. Pozostałe wyniki Hummel IV ligi

Lublinianka pokonała w niedzielę wicelidera z Janowa Lubelskiego 2:0 i jest już bardzo blisko utrzymania. To było już dziewiąte zwycięstwo w tym roku ekipy Marcina Zająca. Lepszy pod tym względem na wiosnę jest jedynie prowadzący w tabeli Lewart Lubartów.

Odlotowy weekend
foto
galeria

Odlotowy weekend

Czy jesteście ciekawi, jak wyglądał kolejny weekend w Helium Club? Kto rozkręcił sobotni wieczór? Zapraszamy Was do obejrzenia fotogalerii ze zwariowanej imprezy w Helium! Był ogień!

Pavol Stano (Górnik Łęczna): Musimy się zregenerować i zagrać dwa dobre mecze

Pavol Stano (Górnik Łęczna): Musimy się zregenerować i zagrać dwa dobre mecze

Górnik Łęczna po trudnym meczu wywiózł z Tychów komplet punktów i zakończył sezon zasadniczy na piątym miejscu, które dało mu przepustkę do baraży o PKO BP Ekstraklasę. Jak niedzielne spotkanie podsumowali trenerzy GKS i zielono-czarnych?

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium