Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Magazyn

6 kwietnia 2006 r.
11:49
Edytuj ten wpis

Garściami pieniędzy płacili za życie

0 1 A A

Rodzinę Lernerów sprzedano, torturowano i zabito. Żydów wymordowano 30 października 1943 roku w Przegalinach na Lubelszczyźnie. Potomek Lernerów po latach rozpoczął własne śledztwo. Chce znaleźć winnych i szuka ich w Przegalinach. W wiosce, w której za pieniądze pomagano Żydom. W wiosce, w której nikt nie chce o tym mówić. W wiosce, w której bez śladu zaginęły być może też inne żydowskie rodziny

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować
Żyło ich tu całkiem sporo. Siedem, osiem rodzin w samych niewielkich Przegalinach. Jeszcze więcej w pobliskiej Komarówce. Było im tam jak u Pana Bogiem za piecem. Dostatnio i bezpiecznie. Ludzie, z szacunkiem, w pas im się kłaniali. Bo to do nich należały tutejsze sklepiki, kamienice, szynk, piekarnia.

Zostali sprzedani

Wojna wszystko zmieniła. Od majętnych Żydów nie zależało już nic. Za to ich życie zaczęło zależeć od innych.
- Żydzi? No pewnie, że ich tu dużo było - przyznaje Henryk Kaliszuk, mieszkaniec Kolonii Przegaliny, który był dzieckiem, kiedy wybuchła wojna. - Ganialiśmy razem po polach, bawiliśmy się razem. Nikt nie patrzył: Polak czy Żyd. Zgodnie żyliśmy, w przyjaźni. A co się potem z nimi stało? A kto to może wiedzieć?
Starzy zasłaniają się słabą pamięcią. Mówią, że byli zbyt mali, żeby pamiętać. A ci młodsi nie ufają wspomnieniom dziadków. Bo, jak sami mówią, pamięć ludzka jest zawodna. Łatwo o plotkę. Łatwo kogoś pomówić. I skrzywdzić.
Józef Radczuk ma dziś 91 lat. Pamięta Icka Lernera, jego żonę Gitel i dzieci. Pamięta, jak ojciec kupował chleb w piekarni Icka w Komarówce. I właściwie nic więcej o Lernerach nie potrafi powiedzieć. - Jak teraz przyjechał Ronny Lerner, to ciągle mnie pytał: jak się te Żydóweczki od Lernerów nazywały, czy ładne były. A ja nie wiem, no nie wiem... - wzdycha Józef Radczuk. A po chwili dodaje: Wiem tylko, że w 1943 Janek Sadowski sprzedał ośmiu Żydów na przechowanie do Uzdowskiego. I że tam było 6 Lernerów.
Gitel Lerner, lat 45, jej pięcioro dzieci w wieku od 13 do 22 lat i dwóch innych mężczyzn uciekło z Komarówki przed wywózką do obozu koncentracyjnego. Schronienie znaleźli w niewielkiej chałupce, niedaleko cmentarza w Przegalinach. Dziś nie ma już tego domu. Nie żyje nikt z rodziny, która ich przygarnęła.
Ale to, co się wtedy wydarzyło, Józef Radczuk pamięta bardzo dobrze.

Zarabiali na Żydach

W dzień siedzieli pod podłogą, w specjalnie po to wykopanej piwnicy. Franciszek Uzdowski przywoził im jedzenie z Komarówki. Gotował, karmił, donosił o tym, co słychać we wsi. Dbał o swoich lokatorów, jak potrafił. - Za pieniądze to robił - Radczuk kiwa z przekonaniem głową. - Jak weszli Niemcy, to Żydzi garściami pieniądze dawali, żeby ich ratować. On był dobry człowiek, ale każdy chciał coś zarobić...
W nocy rodzina Lernerów zaczynała żyć. Wychodzili na dwór, kąpali się w pobliskiej rzeczce i rozmawiali. Już bez szeptów, normalnym głosem. Oddychali głęboko i szybko, żeby nacieszyć się świeżym powietrzem. Na zapas. Na kolejne godziny pod ziemią.
Inni też tam chodzili się kąpać. Na przykład Józek z kolegami.
- Widziałem ich, widziałem... - przyznaje staruszek. - Każdy widział, kto chciał zobaczyć. Ale nie każdy się do tego przyznał.
Przesłuchiwany przez Urząd Bezpieczeństwa w 1945 roku Radczuk powiedział, że ściągał do chałupy Uzdowskiego rzeczy Lernerów pochowane po różnych domach w Komarówce. Tym mieli płacić za swoje schronienie w Przegalinach. Dostał za to 1000 zł.
Dzisiaj twierdzi, że kto inny zarabiał na Żydach. Na pewno nie on.

Zamordowali Polacy

29 października 1943 Żydzi po raz ostatni wyszli ze swojej ziemianki, żeby trochę pożyć w blasku księżyca.
30 października zostali brutalnie zamordowani.
We wsi mówią, że nie chodziło o to, że Lernerowie byli Żydami. Chodziło o ich pieniądze.
W Żydowskim Instytucie Historycznych znajduje się szczegółowa relacja z przebiegu zabójstwa, którą złożył Icek Lerner po wojnie. Świadczy ona o bestialstwie i okrucieństwie oprawców. Ofiary miały być przed śmiercią torturowane. Umierały w długich męczarniach.
- To wyjątkowo drastyczna zbrodnia - potwierdza Dariusz Libionka, historyk IPN, który zetknął się z tą sprawą. - Na razie nie wiadomo, ile osób jest za nią odpowiedzialnych. Ponad wszelką wątpliwość wiadomo jednak, że Lernerów zamordowali Polacy.
- Poszli do Uzdowskiego, bo myśleli, że w małej chałupce dobrze się ukryją. I pewnie by tak było, gdyby ich Sadowski bandytom nie wydał na śmierć - mówi z przekonaniem Radczuk. - To on odpowiada za ich śmierć.

Dziki człowiek

Tymczasem 60 lat temu Radczuk zeznał UB, że w mord było zamieszanych 9 osób. Dziś zaklina się, że nie wie, kto oprócz Sadowskiego wykonał wyrok na Żydach. A on sam nic nie wiedział o tej zbrodni. Choć doszły go słuchy, że tamtej nocy mógł też zginąć Uzdowski. Nie zginął, bo, jak twierdzi Radczuk, to on uchronił go przed śmiercią.
Kim był Sadowski?
To nazwisko często powraca we wspomnieniach Radczuka. Bandyta, sadysta, dziki człowiek. - Strzelał, jak mu się coś nie podobało. Po wojnie UB się z nim rozprawiło, skazali go na śmierć - ożywia się pan Józef.
Nie ma pewności, czy to ten sam Sadowski, którego skazano na śmierć za mord na Lernerach. W archiwum IPN trwają poszukiwania dokumentów, które mogą to potwierdzić.
- Nawet na mnie się przymierzał do zabicia. Ale ja byłem w Batalionach Chłopskich. Dowódcą karabinu tu byłem. Nikt tu nikogo nie zabił bez mojej wiedzy - podkreśla z dumą.
• A Lernerów zabili bez pana wiedzy?
- No zabili... Ten bandyta Sadowski zabił. Dla rabunku. I już za to odpowiedział.
Pięć czaszek
Za śmierć 8 Żydów ukarano do tej pory śmiercią jednego Polaka.
Zdaniem Ronny'ego Lernera, wnuka Icka i Gitel to jednak nie koniec sprawy. Ronny przyjechał z Izraela i zaczął prowadzić swoje prywatne śledztwo. Uważa, że oprawców było więcej. Chce ich odnaleźć i postawić przed sądem.
Zaczął od poszukiwania szczątków swojej rodziny. Po rozmowie z Radczukiem wskazał róg cmentarza, gdzie miały być zakopane ciała Lernerów. Jednak prace ekshumacyjne na cmentarzu w Przegalinach, prowadzone kilka dni temu, nie przyniosły efektu. Sam Radczuk wypiera się, że wskazywał to miejsce. - Mnie przy tym nie było, nie wiem, gdzie ich zakopano - zastrzega szybko.
- Tamci źle szukali - twierdzi Eugeniusz Zienkiewicz z Przegalin. Do wsi przyjechał po wojnie. Tutaj chodził do szkoły, założył rodzinę. Zna w Przegalinach każdy kamień.
Zienkiewicz prowadzi nas na centralny punkt cmentarza, tuż przy kapliczce: Tu leżą.
Trzydzieści sześć lat temu kościelny-grabarz poprosił chłopców ze szkoły, by wykopali dół pod grób dyrektora ich szkoły. Dzieci dokopały się wtedy do wielkiej sterty kości i pięciu czaszek. - Kościelny kazał nam je szybko wrzucić z powrotem do dołu. Pytaliśmy, skąd tu takie czaszki i kości w jednym miejscu, ale on tłumaczył, że kiedyś był tu cmentarz. Choć nigdy wcześniej nic się o tym nie mówiło. Nigdy też nikt nie odkopał tu żadnych kości, a na cmentarzu wciąż są chowani ludzie - twierdzi Zienkiewicz.

Szepty

Zienkiewicz jest pewien, że szczątków Lernerów trzeba szukać właśnie w tym miejscu.
Jest też przekonany, że taka ilość kości w jednym dołku nie mogła być przypadkiem. Precyzyjnie wskazuje miejsce, gdzie wraz z innymi uczniami dokopał się do ludzkich szczątków: Pierwszy raz coś takiego widziałem... Nigdy nie zapomnę tego widoku i tego, że żaden dorosły nie chciał o tym mówić. Jedno milczenie.
Czy były inne rodziny, które podzieliły los Lernerów?
Nikt nie chce rozmawiać na ten temat. A wszyscy wiedzą, że w Komarówce i w Przegalinach mieszkało bardzo wielu Żydów, po których słuch zaginął.
Wszyscy pamiętają też o zbrodni dokonanej na Lernerach. - Szeptem się zawsze o tym mówiło, jeden do drugiego... Rodziny tych, co byli w to zamieszani, jeszcze żyją. I każdy się boi zemsty - tłumaczy Henryk Wąsowicz z Przegalin. Podobnie jak Zienkiewicz uczył się w tutejszej szkole. Był też na pogrzebie jej kierownika. Ale o odkopanych kościach, na których miała podobno spocząć jego trumna, nie chce opowiadać. - Pamięć ludzka jest zawodna. Kto wie, jak to było?...
Nikogo nie dziwi, że żadna z majętnych żydowskich rodzin, które przed wojną mieszkały w Komarówce i w Przegalinach nie wróciła w te strony.
- Może zginęli? Może uciekli? - zastanawia się Bogumiła Radczuk, żona Józefa. - Albo gdzieś tam się pożenili i dobrze sobie żyją - wtrąca Józef Radczuk.

Podejrzany

Mieszkańcy Przegalin są zgodni: nie ma co do tego wracać. Rozgrzebywać ziemi, a z nią zmór przeszłości. Wyciągać na światło czegoś, co lepiej, żeby na zawsze zostało w cieniu.
- To była wojna, działy się różne rzeczy - mówi starszy mężczyzna. - Prawdę o tym, co się tutaj zdarzyło, znają dwie, trzy osoby. A może już tylko jedna. I to jest prawda wypaczona przez pamięć, historię, własne sumienie... Po co to dzisiaj ruszać? Na co komu taka prawda?..
Tego dnia, w którym byliśmy w Przegalinach, Efraim Zuroff, dyrektor jerozolimskiego biura Centrum Szymona Wiesenthala zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej o wszczęcie śledztwa w sprawie mordu ośmiu Żydów: "Chodzi o Józefa R., mieszkającego obecnie w jednej ze wsi na Lubelszczyźnie, podejrzanego o współudział w mordzie ukrywającej się Gitel Lerner, pięciorga jej dzieci i dwóch osób narodowości żydowskiej”.

Komentarze 1

Najlepsze · Najnowsze
Avatar
Gość / 4 lutego 2018 o 18:15
0
Ten Uzdowski też niezły koleszka.Mojego dziadka wydał Niemcom ,że miał pistolet .Dziadka zabrali do Radzynia i pobili w więzieniu.Pistolet miał bo polował w lesie na zwierzynę.
Avatar
Gość / 4 lutego 2018 o 18:15
0
Ten Uzdowski też niezły koleszka.Mojego dziadka wydał Niemcom ,że miał pistolet .Dziadka zabrali do Radzynia i pobili w więzieniu.Pistolet miał bo polował w lesie na zwierzynę.
Zobacz wszystkie komentarze 1

Skomentuj

Zaznacz "Nie jestem robotem", by dodać komentarz:
Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

Pierwsza strona Dziennika Wschodniego z 19 września 2018 r.

Pierwsza strona Dziennika Wschodniego z 19 września 2018 r. 0 1

Liga Mistrzów. Hattrick i kolejny rekord Leo Messiego

Liga Mistrzów. Hattrick i kolejny rekord Leo Messiego 2 0

FC Barcelona w pierwszym meczu tegorocznej edycji nie dała żadnych szans PSV Eindhoven i zwyciężyła 4:0, a trzy bramki zapisał na swoim koncie Argentyńczyk. Z kolei w najciekawszym wtorkowym meczu Liverpool wygrał po świetnym widowisku z Paris Saint Germain 3:2 zdobywając decydującą bramkę w doliczonym czasie gry

Militaria XX wieku. Wystawa historyczna w Targach Lublin
26 października 2018, 10:00

Militaria XX wieku. Wystawa historyczna w Targach Lublin 3 0

Co Gdzie Kiedy. Modele pojazdów militarnych z całej Polski, repliki samolotów, pokazy broni i sprzętu wojskowego - to wszystko i wiele innych atrakcji czeka na odwiedzających Targi Lublin (ul. Dworcowa 11) w dniach 26-28 października podczas III edycji projektu Militaria XX wieku – Wystawa historyczna.

Bułgarzy na kolanach. Polska z piątym zwycięstwem w Warnie

Bułgarzy na kolanach. Polska z piątym zwycięstwem w Warnie 0 0

Polscy siatkarze zakończyli pierwszą fazę Mistrzostw Świata z kompletem zwycięstw. Podopieczni Vitala Heynena nie dali się Bułgarom, z którymi wygrali 3:1. Było to jednak niezwykle wymagające spotkanie.

Wybory samorządowe 2018 - Zamość. Kandydaci do Rady Miasta

Wybory samorządowe 2018 - Zamość. Kandydaci do Rady Miasta 1 1

Wybory samorządowe 2018 Zamość. Oto zarejestrowane listy kandydatów do Rady Miasta.

700 badaczy przyjechało do Lublina na Ogólnopolski Kongres Politologii [zdjęcia]
galeria

700 badaczy przyjechało do Lublina na Ogólnopolski Kongres Politologii [zdjęcia] 0 2

Z okazji IV Ogólnopolskiego Kongresu Politologii przyjechało ponad 700 badaczy z polskich oraz zagranicznych ośrodków naukowych. W programie ponad setka różnorodnych spotkań panelowych. Wydarzenie potrwa do czwartku.

Przekręcony licznik w samochodzie? Teraz będą za to wysokie kary

Przekręcony licznik w samochodzie? Teraz będą za to wysokie kary 10 3

Rada Ministrów przyjęła we wtorek przygotowane w Ministerstwie Sprawiedliwości zmiany w prawie, które pozwolą ukrócić oszukańczy proceder „przekręcania” liczników w używanych autach.

Starosta puławski nagrodzony tytułem „Samorządowca XX-lecia”

Starosta puławski nagrodzony tytułem „Samorządowca XX-lecia” 5 2

Starosta puławski, Witold Popiołek (PSL) w październiku dostanie statuetkę z tytułem „Samorządowca XX-lecia”. To nagroda przyznawana przez Zarząd Związku Powiatów Polskich, organizację tworzoną przez innych starostów z całego kraju. W jego zarządzie dominują działacze PSL-u.

Wymienią tablicę na cmentarzu jeńców włoskich w Białej Podlaskiej

Wymienią tablicę na cmentarzu jeńców włoskich w Białej Podlaskiej 4 0

Mieszkaniec Białej Podlaskiej zwrócił się do władz miasta o wymianę tablicy informacyjnej na cmentarzu jeńców włoskich. Samorząd chce to naprawić, ale nie w tym roku.

Jak nazwać te ulice i plac w Kraśniku? Pytają mieszkańców

Jak nazwać te ulice i plac w Kraśniku? Pytają mieszkańców 1 5

Mieszkańcy Kraśnika mogą wypowiedzieć się na temat proponowanych nazw dla nienazwanych jeszcze ulic i placu miejskiego.

Świdnik: Kandydaci już znani

Świdnik: Kandydaci już znani 1 5

79 kandydatów na radnych gmin na terenie powiatu świdnickiego i do Rady Powiatu Świdnickiego zgłosił Komitet Wyborczy Prawo i Sprawiedliwość. Swoich kandydatów do Rady Miasta Świdnik przedstawił też burmistrz Waldemar Jakson, który będzie walczyć o kolejną kadencję w Ratuszu.

Koncert Moriah Woods w Nałęczowie
22 września 2018, 19:30

Koncert Moriah Woods w Nałęczowie 1 0

W sobotę, 22 września o godz. 19.30 w nałęczowskiej Kawiarni Lipowej odbędzie się koncert artystki z USA - Moriah Woods.

"Lekarz pomylił antybiotyki" i to był początek problemów ze zdrowiem Mai. Potrzebna pomoc

"Lekarz pomylił antybiotyki" i to był początek problemów ze zdrowiem Mai. Potrzebna pomoc 124 7

Potrzeba 10 tysięcy złotych, by 8-letnia Maja Kot ze Świdnika mogła wyjechać na konsultację lekarską do Wielkiej Brytanii. Dziewczynka cierpi na szereg poważnych chorób. Jej rodzice chcą znaleźć przyczynę, by móc skutecznie leczyć swoje dziecko. W pomoc Mai włączyła się już szkoła, w której uczy się trzecioklasistka

Krawczyk: Listy PiS do Rady Miasta to zwyczajna kpina

Krawczyk: Listy PiS do Rady Miasta to zwyczajna kpina 1 26

– Dzisiaj poznaliśmy kandydatów Prawa i Sprawiedliwości do Rady Miasta Lublin. Według nas te listy to zwyczajna kpina z mieszkańców Lublina – komentuje Michał Krawczyk, kandydujący na radnego z komitetu Krzysztofa Żuka. – Dla nas to nie do zaakceptowania.

"Żywi i umarli, czyli bandyci w piekle" w Teatrze Starym w Lublinie
5 października 2018, 19:00

"Żywi i umarli, czyli bandyci w piekle" w Teatrze Starym w Lublinie 2 0

Co Gdzie Kiedy. 5 października o godz. 19 w Teatrze Starym zaprezentowany zostanie spektakl Żywi i umarli, czyli bandyci w piekle, który cieszył się w Lublinie olbrzymią popularnością... ponad 150 lat temu. Teraz zobaczymy go ponownie, w nowej interpretacji i zupełnie za darmo. W kasie teatru dostępne są bezpłatne wejściówki.

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium

Uwaga czytelniku!

Informujemy, że w dniu 25 maja 2018 r. na terenie całej Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, wejdzie w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego w sprawie ochrony danych osobowych. W związku z tym chcielibyśmy Ci przekazać kilka informacji na temat zasad przetwarzania Twoich danych osobowych przez administratora portalu www.dziennikwschodni.pl – spółkę Corner Media sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie.

Bardzo prosimy, zapoznaj się z tymi informacjami uważnie, są to bowiem sprawy bardzo istotne. Jeśli jesteś osobą małoletnią poniżej 16. roku życia, koniecznie przekaż tą wiadomość swoim opiekunom, którzy następnie powinni wytłumaczyć Ci, o co w niej chodzi i dlaczego się do Ciebie zwracamy.

Czym jest RODO?

RODO to potoczna nazwa Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE. W Polsce będzie ono obowiązywało od 25 maja 2018 r. Akt ten wprowadza nowy standard ochrony danych osobowych, nakładając na podmioty przetwarzające te dane (administratorów danych) szereg obowiązków, w tym obowiązek poinformowania Ciebie o sposobie przetwarzania Twoich danych, celach w jakich Twoje dane są przetwarzane oraz o uprawnieniach przysługujących Ci w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez administratora danych.

Administrator danych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Corner Media Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Lublinie, ul. Krakowskie Przedmieście 54, 20-002 Lublin, wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przez Sąd Rejonowy Lublin – Wschód z siedzibą w Świdniku, VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, za numerem KRS 0000507517, NIP 7123286919, kapitał zakładowy – 50.000,00. PLN

Możesz się z nami skontaktować zarówno pod adresem:
Corner Media Spółka z o.o.
ul. Krakowskie Przedmieście 54
20-002 Lublinie

jak i mailowo: online@dziennikwschodni.pl

oraz telefonicznie: 81 46-26-800

Rodzaj przetwarzanych danych osobowych

Przetwarzamy dane osobowe podane przez Ciebie podczas procesu rejestracji konta na portalu www.dziennikwschodni.pl, a także dane, które są zbierane podczas korzystania przez Ciebie z tego portalu. Chodzi o dane zbierane i zapisywane w plikach cookies. Więcej na temat plików cookies przeczytasz w naszej polityce prywatności.

Pamiętaj, rejestracja konta na portalu www.dziennikwschodni.pl nie jest obowiązkowa. Nie masz także obowiązku podawania nam swoich prawdziwych danych podczas procesu rejestracji, jak również nie musisz podawać nam wszystkich danych, o które pytamy. Może się jednak zdarzyć tak, że nie posiadając Twoich wszystkich danych albo nie posiadając Twoich prawdziwych danych, nie będziemy w stanie świadczyć Ci wszystkich usług, które oferujemy oraz wywiązać się z wszystkich obowiązków określonych w regulaminie portalu dziennikwschodni.pl (np. zapewnić Ci odpowiedniego bezpieczeństwa w zakresie odzyskania danych dostępowych do konta).

Cel przetwarzania danych osobowych

Głównym celem przetwarzania przez nas Twoich danych jest zapewnienie Ci pełnej funkcjonalności działania serwisu dziennikwschodni.pl, dostępu do usług świadczonych przez nas w ramach tego serwisu, zapewniania Ci bezpieczeństwa podczas korzystania z serwisu (np. w przypadku prób nadużyć) oraz wywiązanie się przez nas z obowiązków umownych wynikających z regulaminu portalu Dziennikwschodni.pl.

Dodatkowy cel przetwarzania danych osobowych to tzw. marketing własny, tj. przetwarzanie danych wyłącznie na nasze wewnętrzne potrzeby w celach analitycznych, badawczych, statystycznych, w szczególności poprzez dążenie do jak najpełniejszego dostosowania treści wyświetlanych na naszych stronach do Twoich preferencji i zainteresowań.

Ponadto, o ile wyrazisz na to zgodę, będziemy mogli przetwarzać Twoje dane osobowe w celach marketingowych (marketing zewnętrzny), w tym przekazywać Twoje dane podmiotom z nami współpracującym – agencjom reklamowym i naszym partnerom handlowym. Pamiętaj, że zgoda na przetwarzanie Twoich danych w celach marketingowych jest całkowicie dobrowolna i możesz ją w każdej chwili wycofać.

Pamiętaj także, że jeżeli jesteś osobą małoletnią, która nie ukończyła 16. roku życia, przesyłanie informacji w celach marketingowych może nastąpić wyłącznie po wyrażeniu zgody przez Twojego rodzica lub opiekuna.

Podstawy prawne przetwarzania danych

Twoje dane osobowe mogą być przetwarzane wyłącznie zgodnie z określonymi w obecnie obowiązujących przepisach podstawami prawnymi. W zależności od celu przetwarzania danych możemy wyróżnić trzy główne podstawy prawne przetwarzania danych.

Pierwszą podstawą przetwarzania danych jest niezbędność do wykonania umów o świadczenie usług. Mamy z nią do czynienia wtedy, gdy przetwarzanie danych jest niezbędne w celu zapewnienia Ci sprawnego, bezpiecznego korzystania z naszego serwisu wraz z jego wszystkimi funkcjonalnościami. Umowy o świadczenie usług to regulaminy, w tym regulamin portalu dziennikwschodni.pl, który akceptujesz decydując się na korzystanie z naszego serwisu.

Drugą podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora danych. Mamy z nim do czynienia w przypadku prowadzenia pomiarów statystycznych oraz działań z zakresu marketingu własnego przez administratora danych.

Wreszcie, trzecią przesłanką przetwarzania danych jest Twoja dobrowolna i świadoma zgoda. Na jej podstawie Twoje dane mogą być wykorzystywane w celach marketingowych, a także w celu profilowania.

Pamiętaj, zgody udzielasz w pełni dobrowolnie. Masz także prawo do cofnięcia udzielonej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych w dowolnym momencie. Wycofanie zgody nie będzie miało jednak wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.

Podmioty, którym możemy przekazywać dane

Co do zasady Twoje dane osobowe będą przez nas wykorzystywane wyłącznie na nasz własny użytek.

W pewnych sytuacjach możemy jednak przekazać Twoje dane podmiotom z nami współpracującym: – naszym partnerom handlowym, podwykonawcom oferowanych przez nas usług, agencjom marketingowym.

Dodatkowo, w przypadkach ściśle określonych w przepisach prawa, będziemy zobligowani przekazać Twoje dane podmiotom uprawnionym do ich uzyskania na podstawie obecnie obowiązujących przepisów prawa (np. policji czy prokuraturze), pod warunkiem oczywiście, iż wystąpią do nas z takim żądaniem, powołując się na określoną podstawę prawną.

Okres przechowywania danych

Twoje dane osobowe będą przechowywane tak długo, jak będzie to niezbędne do zapewnienia Ci dostępu do usług oferowanych przez serwis www.dziennikwchodni.pl Oczywiście, możesz w każdym czasie złożyć wniosek o zaprzestanie przetwarzania swoich danych osobowych, ich zmianę lub usunięcie.

Informacje o prawach przysługujących osobie, której dane dotyczą

Musisz wiedzieć, że niezależnie od tego, na jakiej podstawie przetwarzamy Twoje dane, masz zawsze prawo dostępu do nich oraz ich poprawiania. Możesz również w każdym momencie żądać ich usunięcia lub cofnąć albo ograniczyć wcześniej udzieloną zgodę na przetwarzanie danych osobowych, przy czym wycofanie danej zgody nie wpływa na administratora danych do przetwarzania danych w celu określonym w danej zgodzie do chwili jej wycofania.

Masz również prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych osobowych.

Możesz też zażądać od administratora danych osobowych przeniesienia Twoich danych lub uzyskania kopii Twoich danych, z tym jednak zastrzeżeniem, że prawo to nie może wpływać niekorzystnie na prawa i wolności innych osób. Administrator danych będzie realizował Twoje żądania w zakresie posiadanych możliwości technicznych.

Informacje o prawie do wniesienia skargi

Organem nadzorczym nad administratorem danych osobowych jest Generalny Inspektor Danych Osobowych, do którego masz prawo wnieść skargę za każdym razem, gdy Twoje dane będą przetwarzane w sposób w Twojej ocenie nieprawidłowy.

Informacje o tym, czy podanie danych jest wymogiem ustawowym lub umownym, czy jesteś zobowiązany do ich podania

Nie jesteś zobowiązany do podawania nam swoich danych osobowych ani wyrażania zgody na ich przetwarzanie, z tym jednak zastrzeżeniem, że ich podanie może okazać się niezbędne dla korzystania z określonych funkcjonalności serwisu.

Jest także możliwe, że jeśli nie wyrazisz zgody na przetwarzanie danych osobowych lub cofniesz wcześniej udzieloną zgodę, nie będziemy mogli zapewnić Ci dostępu do niektórych oferowanych przez nas usług, przy czym zawsze w takim wypadku zostaniesz o tym poinformowany.

Informacje o profilowaniu

Czym jest profilowanie? To zbieranie wszelkich informacji, które pozwalają bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować osobę, która jest poddawana profilowaniu. Profilowanie odbywa się najczęściej przy użyciu systemów informatycznych, w sposób zautomatyzowany, za pomocą specjalnych algorytmów uwzględniających określone wcześniej kryteria. Wyniki profilowania mogą być wykorzystywane m.in. do celów marketingowych, np. w celu spersonalizowania reklamy kierowanej do danego użytkownika lub przygotowania oferty uwzględniającej jego potrzeby lub preferencje.

Oświadczamy, że na chwilę obecną nie profilujemy Twoich danych. Jeśli jednak zaczniemy, zostaniesz o tym uprzednio poinformowany i będziesz miał prawo nie wyrazić na to zgody.

Bardzo prosimy o uważne zapoznanie się z powyższymi informacjami. Gdy już to zrobisz, kliknij przycisk Zapoznałem się z informacją. Przejdź do serwisu.

Rozumiem

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.