Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Magazyn

23 grudnia 2003 r.
12:39
Edytuj ten wpis

Rodzinna relikwia z gazety wycięta

Autor: Zdjęcie autora Ewa Dziedzic
0 0 A A

Kiedy u Cwalinów już wszystko do świąt gotowe, Elżbieta wyjmuje tekturowe pudło i na kredensie ustawia szopkę. Figurki trochę już wyblakłe, niejedna podklejana, ale Kościuszko wciąż przysięgę składa, Krakus trąbi, a koń pod huzarem spina się do galopu. Rodzinne relikwie, choć z gazety...

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować



Rodzice Elżbiety Cwalinowej z Łazowskich mieszkali we Lwowie. Jakieś pismo w świątecznym dodatku wydało planszę z postaciami szopki narodowej. Tata Zbigniew, który był wtedy grzecznym chłopcem, ponaklejał je pieczołowicie na dyktę, powycinał, ponumerował. W latach dwudziestych w wielu polskich domach takie zabawy w narodowy teatrzyk były składnikiem wychowania patriotycznego. Do szopki dołączono plan sceny: pięknym pismem przedwojennej kaligrafii rozpisane miejsca poszczególnych bohaterów – gdzie Kościuszko, gdzie wieśniak huculski, gdzie król Sobieski, czy poeta Słowacki.
Sakralizacji tej zabawki dokonała historia.
Opowiada Elżbieta:
– W grudniu 1939 r. NKWD zabrało dziadka Łazowskiego, został zamordowany w Starobielsku, o czym zresztą dowiedzieliśmy się zupełnie niedawno. 13 kwietnia 1940 r. do domu przyszli sowieci deportować wrogów. Dali trzy godziny na spakowanie się. Wszyscy potracili głowy. Najprzytomniejsza okazała się domowa pielęgniarka. Poskładała do walizeczki biżuterię, która potem przydała się na lekarstwa, dzięki niej pozostali przy życiu. Tata, jego żona, mój starszy brat, bratowa mamy, siostra ojca z córeczką i babcia – wszyscy zostali wywiezieni do Kazachstanu.. Ojciec niechętnie opowiadał o tym okresie, ale wiem, że to było straszne, Trzy tygodnie w bydlęcych wagonach, wysiadka w stepie... Znaleźli się gdzieś koło Semipałatyńska.
Potem ojciec dostał się do polskiej armii. Do Andersa nie zdołał, trafił do Berlinga. Doszedł do Berlina, został w wojsku, kończąc służbę w Lublinie.
A szopka uratowała się przedziwnie.
Dom we Lwowie po wywózce Łazowskich został zaplombowany, z przeznaczeniem dla wyższych urzędników sowieckich. Ale Łazowscy mieli życzliwych sąsiadów, którzy chcieli zabezpieczyć, co się da. Włamali się. Zobaczyli spakowane pudło, to wynieśli. W środku, poza szopką, była rodzinna korespondencja, fotografie, dokumenty, kamera filmowa (ojciec interesował się kinem i fotografowaniem), aparat fotograficzny. Zakopali ten skarb.
Powiadomili o nim jedną z moich ciotek, która jeszcze we Lwowie została. Ona z rodziną postanowiła uciekać od sowietów przez San. Doszli do Tarnobrzega. Ale własność oficera polskiej armii była niebezpieczna. W Tarnobrzegu szopka znów powędrowała do ziemi, przed hitlerowcami.
Wróciła do domu po okupacji, po powrocie rodziny z Kazachstanu.
Co roku mama ją wystawiała w swoim mieszkaniu. Po śmierci ojca mam ją w spadku ja. I też na każde Boże Narodzenie ustawiam ją na kredensie, wiem, że wtedy wszyscy są razem.
Idzie Polska do Betlejem
Ewangeliczna opowieść o Narodzeniu w szopce Cwalinów jest tylko pretekstem do powtórki chwalebnej historii Polski. Jest wprawdzie Święta Rodzina, ale Trzech Mędrcow nie ma, jeśli pasterze, to z Podhala, nie ma wolu i osła, ale są konie – przy Skrzetuskim. Do Betlejem idzie cała Polska w przedwojennej reprezentacji.
Postaci jest 43, w interesującym zestawieniu. Zasłużeni i bohaterowie literaccy, gwiazdy nauki, polityki, ale to na pewno nie dzisiejsza lista sław. Z lewej strony dumny Jagiełlo, z prawej – Sobieski, Kazimierz Wielki, Kościuszko, Poniatowski, pułkownik Kiliński, Bartosz Głowacki. Jest hetman Czarniecki ale i gen. Haller, i – oczywiście – Piłsudski. Lista pisarzy skromna: Mickiewicz, Słowacki, Sienkiewicz i Kraszewski. W panteonie narodowym znalazł się obowiązkowo Stanisławski (wiadomo: teatr we Lwowie) a z wielkich nauki – tylko Kopernik. Bogato natomiast wśród postaci „ku pokrzepieniu serc”: Skrzetuski, Wołodyjowski, przeor Kordecki oraz lirnik (wtedy jeszcze nie Wernyhora). Spośród klasy pracującej szopka narodowa wyróżnia górnika, rybaka, strażaka, skauta (?), policjanta, hutnika, kolejarza, marynarza. Rolnik nie jest zawodem, liczni wieśniacy i wieśniaczki tworzą geograficzny, acz niekompletny przekrój Polski: Hucułowie, Krakowiacy, Łowiczanie i – uwaga!– wieśniak ze skrzypcami z Lubelskiego. Z numerem 42.

Skomentuj i udostępnij na Facebooku

Komentarze 0

Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.
Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.

Skomentuj

Aby napisać komentarz, należy się zalogować:

Nie publikujemy nic na Twojej tablicy na Facebooku oraz nikomu nie udostępniamy Twoich danych osobistych.
Podczas pierwszego logowania zostaniesz poproszony o wybór swojej nazwy użytkownika.

Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

Budżet Lublina na 2022 rok. Miasta nie stać na spełnienie próśb radnych

Budżet Lublina na 2022 rok. Miasta nie stać na spełnienie próśb radnych

Nie mają powodu do radości miejscy radni, którzy prosili prezydenta o wpisanie dodatkowych wydatków do planowanego na przyszły rok budżetu Lublina. Prezydent ogłosił, że miasta nie stać na spełnienie zdecydowanej większości tych próśb.

Karp pijany czy imbirowy? Propozycje na niedzielny obiad
magazyn

Karp pijany czy imbirowy? Propozycje na niedzielny obiad

Dzisiaj o godzinie 12 w Dworze Anna odbędą się Karpiowe Potyczki. W sekrety przyrządzania karpia wprowadzą gości Kamil Klekowski, szef kuchni w Mobilnej Akademii Kulinarnej i Paweł Szorek, szef kuchni restauracji w Dworze Anna. A my mamy dla was autorski przepis Pawła na flaczki z karpia i zestaw przepisów na smaczne dania z tej ryby

Zwierzęta ze schroniska też czekają na mikołajki

Zwierzęta ze schroniska też czekają na mikołajki

Nowe, lepsze życie będzie można podarować w poniedziałek zwierzętom z miejskiego schroniska przy ul. Metalurgicznej, które kolejny raz organizuje „Zoomikołajki” będące zarazem dniem otwartym placówki. Przygarnięte stąd psy i koty, być może nie od razu, ale zapewne zrewanżują się miłością.

Wędkarze wypadli z łódki. Jeden z nich już nie powędkuje

Wędkarze wypadli z łódki. Jeden z nich już nie powędkuje

Wędkowanie na zalewie w Nieliszu zakończyło się tragicznie. 44-latek wypadł z łódki. Niestety, nie udało się go uratować.

Koronawirus w Polsce, 5 grudnia. W Lublinie 120 nowych zakażeń

Koronawirus w Polsce, 5 grudnia. W Lublinie 120 nowych zakażeń

W całej Polsce jest 22 389 przypadków zakażenia koronawirusem – informuje Ministerstwo Zdrowia w raporcie z 5 grudnia 2021 r. Zmarło 19 osób zakażonych koronawirusem, natomiast z powodu współistnienia COVID-19 z innymi schorzeniami zmarło 26 osób.

Wygraną dedykujemy pracownikom kopalni, czyli opinie po meczu Jagiellonii z Górnikiem Łęczna

Wygraną dedykujemy pracownikom kopalni, czyli opinie po meczu Jagiellonii z Górnikiem Łęczna

Piłkarze Górnika Łęczna pokonali na wyjeździe Jagiellonię Białystok po dwóch trafieniach Damiana Gąski i dali jasny sygnał, że nie mają zamiaru poddawać się w walce o utrzymanie w PKO BP Ekstraklasie. Jak sobotnie spotkanie podsumowali trenerzy obu ekip?

Nie tylko lekcje. W tym mieście licealiści będą szkolić się na poligonie

Nie tylko lekcje. W tym mieście licealiści będą szkolić się na poligonie

Uczniowie z terespolskiego liceum będą szkolić się na poligonie. Miasto podpisało właśnie umowę z fundacją Combat Alert, która wybuduje tu ośrodek szkolno–treningowy.

Ktoś wtargnął na dziedziniec pałacu. Burmistrz: „Totalna opozycja”

Ktoś wtargnął na dziedziniec pałacu. Burmistrz: „Totalna opozycja”

Ktoś wtargnął na dziedziniec pałacu Potockich w Radzyniu Podlaskim, który obecnie jest w remoncie. A później zamieścił zdjęcia z gruzowiska w internecie.– Totalna opozycja– krytykuje burmistrz Jerzy Rębek (PiS).

Trolejbus dziergany włóczką. Od poniedziałku wyruszy w trasę
zdjęcia
galeria

Trolejbus dziergany włóczką. Od poniedziałku wyruszy w trasę

Jak obliczają autorki, włóczka użyta by wydziergać świąteczny trolejbus waży tyle ile niezbyt gruby pasażer. Od poniedziałku można jeździć po Lublinie wśród bombek, choinek, bałwanków, girland i mikołajów przygotowanych przez członkinie Bombardowania Włóczką.

Biała Podlaska: Wojewoda znalazł pieniądze na remont Sidorskiej

Biała Podlaska: Wojewoda znalazł pieniądze na remont Sidorskiej

Zapowiedzi stały się faktem. Miasto dostało rządowe dofinansowanie do remontu ulicy Sidorskiej.

Chełm: "Zardzewiała śmierć" przy torach

Chełm: "Zardzewiała śmierć" przy torach

Saperzy mówią o tym „zardzewiała śmierć”. Chodzi o pociski artyleryjskie.

LUK Lublin gra dziś z Cerrad Enea Czarni Radom. Czy udźwigną rolę faworyta?

LUK Lublin gra dziś z Cerrad Enea Czarni Radom. Czy udźwigną rolę faworyta?

W 10. kolejce PlusLigi Siatkarzy przeciwnikiem LUK Lublin będzie zespół Cerrad Enea Czarni Radom. Pierwszy gwizdek meczu w hali Globus w niedzielę o godzinie 17.30. Transmisja w Polsacie Sport Extra

Lubelskie: Miasto nie chce ścieków z gminy

Lubelskie: Miasto nie chce ścieków z gminy

Gmina spiera się z miastem o ścieki. – Nasza oczyszczalnia funkcjonuje na granicy dopuszczalności – ostrzega szef miejskiej spółki i nie zgadza się na dodatkowe nieczystości. A wójt zarzuca miastu złą wolę.

33 dziki w tym roku schwytano w Lublinie. Wszystkie zabito

33 dziki w tym roku schwytano w Lublinie. Wszystkie zabito

Radykalnie wzrosła liczba dzików odławianych na terenie Lublina na zlecenie Urzędu Miasta. Dla tych zwierząt to najcięższa jesień od bardzo wielu lat. Cieszyć mogą się za to działkowcy, którym dziki niszczyły uprawy.

Zamość ma śmietniki XXII wieku. Odnotują każdy papierek

Zamość ma śmietniki XXII wieku. Odnotują każdy papierek

Niedługo pierwsi mieszkańcy zaczną korzystać z nowoczesnych pojemników na odpady. Już dostają kody do naklejania na worki. To pilotażowy projekt, który będzie kosztował blisko 4 miliony złotych. Miasto dostało na to dotację

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium