Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Magazyn

7 sierpnia 2009 r.
20:33
Edytuj ten wpis

Tajemnica krypty

0 0 A A

Miasteczku tak hojnie obdarowanemu unikatowymi budowlami, turystów odbiera nieodległy Kazimierz albo nawet uzdrowiskowy Nałęczów. Kto w Polsce wie o Końskowoli? Być może garstka tych, których pasjonuje odkrywanie tajemnic, rozwiązywanie zagadek historii.

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować
W niedzielę, 26 lipca w dniu patronki, otwarte zostały szeroko stare solidne drzwi i w kościółku odprawiano mszę. Na co dzień ta niezwykła świątynia, kryjąca wiele tajemnic, jest zamknięta. – Dzieje kościoła są na pozór oczywiste – mówi Przemysław Pytlak, prezes Towarzystwa Ochrony dziedzictwa Kulturowego „Fara Końskowolska”. – Wzniesiony został w stylu renesansu lubelskiego w 1613 roku.

Kroki na starej posadzce nawy roznoszą się echem po pustym wnętrzu. Obok zakrystii jest zejście do pomieszczenia wyłożonego cegłą. Stamtąd można się przedostać pod główną nawę, do tajemniczej krypty wyłożonej kamieniem wapiennym. – Po dotarciu do niej okazało się, że jest pusta. W kryptach kościoła parafialnego chowano osoby bogate, znaczące, biednych na cmentarzu przykościelnym. Kościół św. Anny był świątynią szpitalną. Skąd więc tu krypta i kto w niej spoczywał? – zastanawia się Pytlak.

To jedna z tajemnic, którą warto wyjaśnić. Niewykluczone, że nie jest to jedyna krypta. Nadal nie wiadomo, kogo pochowano w tej odkrytej i co się później stało z ciałem.

Poszukiwanie metryki

W dokumencie z 1549 roku czytamy, że Marcin Skowieski „na prośbę Jaśnie Oświeconego Andrzeja Tęczyńskiego” zapisał 100 florenów na biednych. – Odsetki miały być przeznaczone na nieszczęśliwych ze szpitala w Końskowoli – wyjaśnia Pytlak. – Znaczyłoby to, że już wtedy istniał kościół. Możni nie dawali pieniędzy ot tak, z litości. Obdarowani mieli się za nich codziennie modlić. Wstaje jaśnie pan z łóżka, podają śniadanie, a modły już odprawione...

W 1603 roku ksiądz Lisowicz, który przypuszczalnie miał w sobie tyle pychy, żeby swoją sylwetkę umieścić u stóp Matki Boskiej na obrazie ołtarza głównego, pisał, że kościół był drewniany i na wpół zawalony.

Trop w inwentarzu

– Wiadomo, że podczas wizytacji biskupa w 1603 roku był w Końskowoli oprócz kościoła parafialnego drugi; pod wezwaniem św. Marka i św. Anny i że był on zniszczony – wyjaśnia nasz przewodnik. – To by się pokrywało z relacją Lisowicza. Ale kościół nie zawalił się w ciągu paru lat. Musiał jako drewniany zostać zbudowany dużo wcześniej.

Niedawno Magdalena Wasiluk w inwentarzu z 1921 roku odnalazła informacje, że kościół ten ufundował Jan Koniński, zmarły ok. 1495 roku. Znamienne, że jego żona i jedyna córka miały na imię Anna. Konińskich stać było na ufundowanie kościoła. Być może pełnił on pierwotnie funkcję kaplicy zamkowej, a wtedy krypta pod nawą znajdowałaby uzasadnienie?

Tak czy owak, wiek kościoła św. Anny najpierw zapewne drewnianego, później murowanego, dziś nie jest pewny. Dopiero mogłyby go określić badania archeologiczne.

Nie święci świątobliwi

Jednym z poprzedników księdza Lisowicza był Jędrzej Jermanowski, kucharz Tęczyńskich, któremu dali probostwo i któremu aż do śmierci udawało się uniknąć święceń. Nigdy nie był duchownym, za to hojnie rozdawał grunty kościelne.
Kiedy w miejsce drewnianego postawiono murowany kościół św. Anny i przyjechał biskup, zrobił się skandal. Okazało się, że grunt pod świątynią i dookoła nie należy do kościoła, a do dworzan Tęczyńskich.

– Biskup się obraził i odmówił konsekracji – śmieje się Pytlak. – Zaczął się zabierać z powrotem. Ówczesny zarządca dóbr, Andrzej Karsicki, tak go gościł wraz z orszakiem, że wreszcie duchowny dał się ubłagać i poświęcił kościół. Pikanterii dodaje fakt, że Karsicki był zagorzałym ewangelikiem, a więc w tamtym pojęciu heretykiem.

Niezwykła empora

Po drugiej stronie ruchliwej ulicy stoi plebania, kiedyś siedziba Tęczyńskich. Odnaleziono plan kościoła wykonany w 1840 roku, na którym zaznaczony jest ganek prowadzący stąd na piętro świątyni. Zresztą, widoczna dziś nisza w ścianie kościoła prawdopodobnie kiedyś była drzwiami. A pod emporą mogła przejść i procesja. To unikat niespotykany gdzie indziej.

– Znajdują się tu dwa kominki, w których palono ogień – mówi Pytlak. – Ogrzewały te wnętrza, do których z zamku można było przejść nie pospolitując się z ludem. Mieszkańcy zamku w cieple i wygodzie mogli uczestniczyć w mszy.
Wnętrza z kominkami są pięknie zdobione, na sklepieniach łuszczą się malowane freski bardzo podobne do tych z lubelskiej Kaplicy Zamkowej.

Nadzwyczajne proroctwo

Przez okienko w ścianie rozpościerał się widok na wnętrze kościoła; na ołtarz z obrazem. – Znajduje się na nim św. Anna z Marią i Jezusem – opowiada Pytlak. – U ich stóp klęczy malutka postać, malowana w stylu gotyckim. To prawdopodobnie wizerunek Lisowicza, który patrzy w górę. A tam Matka Boska trzyma w ręku różę.

Jak proroctwo. Dopiero od niedawna róża jest symbolem Końskowoli, a z jej upraw tutejsi mieszkańcy żyją od pół wieku. Obraz Marii z różą ma 400 lat.

Po nabożeństwach ku czci patronki drzwi świątyni ponownie zamknięto.

Komentarze 0

Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.
Na razie brak komentarzy, Twój może być pierwszy.

Skomentuj

Zaznacz "Nie jestem robotem", by dodać komentarz:
Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

Lublin: Miasto dołoży połowę do wymiany pieca. Jak zdobyć dofinansowanie?

Lublin: Miasto dołoży połowę do wymiany pieca. Jak zdobyć dofinansowanie? 2 9

1 mln zł zamierza wydać Ratusz na dotacje dla osób pozbywających się pieców oraz kotłów na węgiel. Urząd Miasta zapewnia, że każdemu zainteresowanemu zwróci połowę kwoty wydanej na wymianę pieca. W taki sposób samorząd chce się przyczynić do poprawy stanu powietrza, którym oddychamy

Pogoń Szczecin – MKS Perła Lublin 19:26. Teraz czas na Francuzki

Pogoń Szczecin – MKS Perła Lublin 19:26. Teraz czas na Francuzki 3 0

MKS Perła zdecydowanie pokonał Pogoń Szczecin. Teraz podopieczne Roberta Lisa koncentrują się już tylko na sobotniej rywalizacji z E.S. Besancon Feminin rozgrywanej w ramach trzeciej rundy kwalifikacyjnej Pucharu EHF

Farsa na stacji kolejowej w Chełmie. Pasażerowie musieli wchodzić do pociągu przez okno! [foto]
alarm24

Farsa na stacji kolejowej w Chełmie. Pasażerowie musieli wchodzić do pociągu przez okno! [foto] 103 14

Tego pasażerowie, którzy czekali na stacji Chełm Miasto na pociąg TLK „Ogiński”, się nie spodziewali. W poniedziałek przed południem na peronie zatrzymał się chyba najkrótszy w historii spółki PKP Intercity skład – lokomotywa z jednym wagonem

Lublin: Subway zniknął z deptaka. Już wiadomo, co powstanie po nim

Lublin: Subway zniknął z deptaka. Już wiadomo, co powstanie po nim 65 11

Znana nad Bałtykiem i na zachodzie Polski sieć franczyzowa Stara Pączkarnia trafi do nas. Pierwszych smakołyków będzie można spróbować pod koniec miesiąca  

Kierowca MPK Lublin nie patrzył na ulicę. Pasażer zrobił mu zdjęcie

Kierowca MPK Lublin nie patrzył na ulicę. Pasażer zrobił mu zdjęcie 65 16

Kierowca trolejbusu wiózł pasażerów wpatrzony w telefon komórkowy. Po skardze naszego Czytelnika trafił na dywanik. MPK zapewnia, że nie będzie tolerować takiej jazdy. W tym roku do Zarządu Transportu Miejskiego wpłynęło już 12 skarg na kierowców używających telefonów za kierownicą

Agnieszka Radwańska zakończyła karierę sportową
film

Agnieszka Radwańska zakończyła karierę sportową 0 3

Agnieszka Radwańska zakończyła karierę. Najlepsza polska tenisistka ostatnich lat poinformowała o swojej decyzji za pośrednictwem mediów społecznościowych.

Problem z pracami na stadionie żużlowym w Lublinie. Wykonawca chce za dużo pieniędzy

Problem z pracami na stadionie żużlowym w Lublinie. Wykonawca chce za dużo pieniędzy 25 11

W środę unieważniony został przetarg na zaprojektowanie i wykonanie remontu odwodnienia toru żużlowego na stadionie przy Al. Zygmuntowskich.

Tribute To... Muzyczny hołd dla gwiazd w hali Globus w Lublinie
18 listopada 2018, 20:00

Tribute To... Muzyczny hołd dla gwiazd w hali Globus w Lublinie 5 0

Co Gdzie Kiedy. Podczas koncertu współcześni polscy wykonawcy złożą hołd takim wokalistom jak Prince, Michael Jackson, George Michael, Amy Winehouse, Whitney Houston, Joe Cocker, Freddie Mercury i John Lennon.

Monika Skinder zaliczyła rewelacyjny początek sezonu

Monika Skinder zaliczyła rewelacyjny początek sezonu 0 0

Monika Skinder zajęła piąte miejsce w biegu sprinterskim w Olos

Śmierć studentki z Białorusi w Lublinie. Jest śledztwo prokuratury

Śmierć studentki z Białorusi w Lublinie. Jest śledztwo prokuratury 19 14

Prokuratura wszczęła śledztwo w sprawie śmierci 17-latki z Białorusi. Ze wstępnych ustaleń wynika, że dziewczyna wyskoczyła z okna jednego z akademików.

Kieszonkowiec grasował w lubelskich autobusach. Takiego złodzieja mało kto się spodziewał

Kieszonkowiec grasował w lubelskich autobusach. Takiego złodzieja mało kto się spodziewał 16 3

55-latka z Lublina okradała pasażerów komunikacji miejskiej. Jej łupem padły dokumenty, karty bankomatowe, pieniądze i telefon. Kobieta została zatrzymana przez policjantów.

Gmina żydowska chce zwrotu kamienicy. Nie składa broni mimo porażki w sądzie

Gmina żydowska chce zwrotu kamienicy. Nie składa broni mimo porażki w sądzie 3 15

Gmina Wyznaniowa Żydowska dalej walczy o zwrot kamienicy przy placu Wolności w Białej Podlaskiej. Wniosła teraz skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie.

Wjechał w słup galerii handlowej. Skończyło się tragicznie
film

Wjechał w słup galerii handlowej. Skończyło się tragicznie 0 5

Tarnów. Do tragicznego w skutkach zdarzenia drogowego doszło dziś przed południem na wysokości Galerii Tarnovia.

Górnik Łęczna wygrał z Orlętami Kielce 4:1, ale jeszcze nie świętuje awansu do CLJ

Górnik Łęczna wygrał z Orlętami Kielce 4:1, ale jeszcze nie świętuje awansu do CLJ 29 0

Solidną zaliczkę z Kielc przywieźli piłkarze Górnika Łęczna. Zielono-czarni pokonali w pierwszym meczu barażowym o awans do Centralnej Ligi Juniorów U-15 Orlęta 4:1. Rewanż zostanie rozegrany w najbliższą niedzielę o godz. 13

Chciała obronić córkę przed gwałtem, chwyciła za nóż. Grozi jej więzienie
galeria

Chciała obronić córkę przed gwałtem, chwyciła za nóż. Grozi jej więzienie 71 17

– Nie chciałam go zabić, tylko broniłam córkę przed zgwałceniem – tłumaczyła przed sądem Salomea Ż. Kobieta odpowiada za usiłowanie zabójstwa swojego partnera. Z akt sprawy wynika, że Andrzej C. od dawna napastował jej dorosłą córkę.

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium

Uwaga czytelniku!

Informujemy, że w dniu 25 maja 2018 r. na terenie całej Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, wejdzie w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego w sprawie ochrony danych osobowych. W związku z tym chcielibyśmy Ci przekazać kilka informacji na temat zasad przetwarzania Twoich danych osobowych przez administratora portalu www.dziennikwschodni.pl – spółkę Corner Media sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie.

Bardzo prosimy, zapoznaj się z tymi informacjami uważnie, są to bowiem sprawy bardzo istotne. Jeśli jesteś osobą małoletnią poniżej 16. roku życia, koniecznie przekaż tą wiadomość swoim opiekunom, którzy następnie powinni wytłumaczyć Ci, o co w niej chodzi i dlaczego się do Ciebie zwracamy.

Czym jest RODO?

RODO to potoczna nazwa Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE. W Polsce będzie ono obowiązywało od 25 maja 2018 r. Akt ten wprowadza nowy standard ochrony danych osobowych, nakładając na podmioty przetwarzające te dane (administratorów danych) szereg obowiązków, w tym obowiązek poinformowania Ciebie o sposobie przetwarzania Twoich danych, celach w jakich Twoje dane są przetwarzane oraz o uprawnieniach przysługujących Ci w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez administratora danych.

Administrator danych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Corner Media Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Lublinie, ul. Krakowskie Przedmieście 54, 20-002 Lublin, wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przez Sąd Rejonowy Lublin – Wschód z siedzibą w Świdniku, VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, za numerem KRS 0000507517, NIP 7123286919, kapitał zakładowy – 50.000,00. PLN

Możesz się z nami skontaktować zarówno pod adresem:
Corner Media Spółka z o.o.
ul. Krakowskie Przedmieście 54
20-002 Lublinie

jak i mailowo: online@dziennikwschodni.pl

oraz telefonicznie: 81 46-26-800

Rodzaj przetwarzanych danych osobowych

Przetwarzamy dane osobowe podane przez Ciebie podczas procesu rejestracji konta na portalu www.dziennikwschodni.pl, a także dane, które są zbierane podczas korzystania przez Ciebie z tego portalu. Chodzi o dane zbierane i zapisywane w plikach cookies. Więcej na temat plików cookies przeczytasz w naszej polityce prywatności.

Pamiętaj, rejestracja konta na portalu www.dziennikwschodni.pl nie jest obowiązkowa. Nie masz także obowiązku podawania nam swoich prawdziwych danych podczas procesu rejestracji, jak również nie musisz podawać nam wszystkich danych, o które pytamy. Może się jednak zdarzyć tak, że nie posiadając Twoich wszystkich danych albo nie posiadając Twoich prawdziwych danych, nie będziemy w stanie świadczyć Ci wszystkich usług, które oferujemy oraz wywiązać się z wszystkich obowiązków określonych w regulaminie portalu dziennikwschodni.pl (np. zapewnić Ci odpowiedniego bezpieczeństwa w zakresie odzyskania danych dostępowych do konta).

Cel przetwarzania danych osobowych

Głównym celem przetwarzania przez nas Twoich danych jest zapewnienie Ci pełnej funkcjonalności działania serwisu dziennikwschodni.pl, dostępu do usług świadczonych przez nas w ramach tego serwisu, zapewniania Ci bezpieczeństwa podczas korzystania z serwisu (np. w przypadku prób nadużyć) oraz wywiązanie się przez nas z obowiązków umownych wynikających z regulaminu portalu Dziennikwschodni.pl.

Dodatkowy cel przetwarzania danych osobowych to tzw. marketing własny, tj. przetwarzanie danych wyłącznie na nasze wewnętrzne potrzeby w celach analitycznych, badawczych, statystycznych, w szczególności poprzez dążenie do jak najpełniejszego dostosowania treści wyświetlanych na naszych stronach do Twoich preferencji i zainteresowań.

Ponadto, o ile wyrazisz na to zgodę, będziemy mogli przetwarzać Twoje dane osobowe w celach marketingowych (marketing zewnętrzny), w tym przekazywać Twoje dane podmiotom z nami współpracującym – agencjom reklamowym i naszym partnerom handlowym. Pamiętaj, że zgoda na przetwarzanie Twoich danych w celach marketingowych jest całkowicie dobrowolna i możesz ją w każdej chwili wycofać.

Pamiętaj także, że jeżeli jesteś osobą małoletnią, która nie ukończyła 16. roku życia, przesyłanie informacji w celach marketingowych może nastąpić wyłącznie po wyrażeniu zgody przez Twojego rodzica lub opiekuna.

Podstawy prawne przetwarzania danych

Twoje dane osobowe mogą być przetwarzane wyłącznie zgodnie z określonymi w obecnie obowiązujących przepisach podstawami prawnymi. W zależności od celu przetwarzania danych możemy wyróżnić trzy główne podstawy prawne przetwarzania danych.

Pierwszą podstawą przetwarzania danych jest niezbędność do wykonania umów o świadczenie usług. Mamy z nią do czynienia wtedy, gdy przetwarzanie danych jest niezbędne w celu zapewnienia Ci sprawnego, bezpiecznego korzystania z naszego serwisu wraz z jego wszystkimi funkcjonalnościami. Umowy o świadczenie usług to regulaminy, w tym regulamin portalu dziennikwschodni.pl, który akceptujesz decydując się na korzystanie z naszego serwisu.

Drugą podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora danych. Mamy z nim do czynienia w przypadku prowadzenia pomiarów statystycznych oraz działań z zakresu marketingu własnego przez administratora danych.

Wreszcie, trzecią przesłanką przetwarzania danych jest Twoja dobrowolna i świadoma zgoda. Na jej podstawie Twoje dane mogą być wykorzystywane w celach marketingowych, a także w celu profilowania.

Pamiętaj, zgody udzielasz w pełni dobrowolnie. Masz także prawo do cofnięcia udzielonej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych w dowolnym momencie. Wycofanie zgody nie będzie miało jednak wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.

Podmioty, którym możemy przekazywać dane

Co do zasady Twoje dane osobowe będą przez nas wykorzystywane wyłącznie na nasz własny użytek.

W pewnych sytuacjach możemy jednak przekazać Twoje dane podmiotom z nami współpracującym: – naszym partnerom handlowym, podwykonawcom oferowanych przez nas usług, agencjom marketingowym.

Dodatkowo, w przypadkach ściśle określonych w przepisach prawa, będziemy zobligowani przekazać Twoje dane podmiotom uprawnionym do ich uzyskania na podstawie obecnie obowiązujących przepisów prawa (np. policji czy prokuraturze), pod warunkiem oczywiście, iż wystąpią do nas z takim żądaniem, powołując się na określoną podstawę prawną.

Okres przechowywania danych

Twoje dane osobowe będą przechowywane tak długo, jak będzie to niezbędne do zapewnienia Ci dostępu do usług oferowanych przez serwis www.dziennikwchodni.pl Oczywiście, możesz w każdym czasie złożyć wniosek o zaprzestanie przetwarzania swoich danych osobowych, ich zmianę lub usunięcie.

Informacje o prawach przysługujących osobie, której dane dotyczą

Musisz wiedzieć, że niezależnie od tego, na jakiej podstawie przetwarzamy Twoje dane, masz zawsze prawo dostępu do nich oraz ich poprawiania. Możesz również w każdym momencie żądać ich usunięcia lub cofnąć albo ograniczyć wcześniej udzieloną zgodę na przetwarzanie danych osobowych, przy czym wycofanie danej zgody nie wpływa na administratora danych do przetwarzania danych w celu określonym w danej zgodzie do chwili jej wycofania.

Masz również prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych osobowych.

Możesz też zażądać od administratora danych osobowych przeniesienia Twoich danych lub uzyskania kopii Twoich danych, z tym jednak zastrzeżeniem, że prawo to nie może wpływać niekorzystnie na prawa i wolności innych osób. Administrator danych będzie realizował Twoje żądania w zakresie posiadanych możliwości technicznych.

Informacje o prawie do wniesienia skargi

Organem nadzorczym nad administratorem danych osobowych jest Generalny Inspektor Danych Osobowych, do którego masz prawo wnieść skargę za każdym razem, gdy Twoje dane będą przetwarzane w sposób w Twojej ocenie nieprawidłowy.

Informacje o tym, czy podanie danych jest wymogiem ustawowym lub umownym, czy jesteś zobowiązany do ich podania

Nie jesteś zobowiązany do podawania nam swoich danych osobowych ani wyrażania zgody na ich przetwarzanie, z tym jednak zastrzeżeniem, że ich podanie może okazać się niezbędne dla korzystania z określonych funkcjonalności serwisu.

Jest także możliwe, że jeśli nie wyrazisz zgody na przetwarzanie danych osobowych lub cofniesz wcześniej udzieloną zgodę, nie będziemy mogli zapewnić Ci dostępu do niektórych oferowanych przez nas usług, przy czym zawsze w takim wypadku zostaniesz o tym poinformowany.

Informacje o profilowaniu

Czym jest profilowanie? To zbieranie wszelkich informacji, które pozwalają bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować osobę, która jest poddawana profilowaniu. Profilowanie odbywa się najczęściej przy użyciu systemów informatycznych, w sposób zautomatyzowany, za pomocą specjalnych algorytmów uwzględniających określone wcześniej kryteria. Wyniki profilowania mogą być wykorzystywane m.in. do celów marketingowych, np. w celu spersonalizowania reklamy kierowanej do danego użytkownika lub przygotowania oferty uwzględniającej jego potrzeby lub preferencje.

Oświadczamy, że na chwilę obecną nie profilujemy Twoich danych. Jeśli jednak zaczniemy, zostaniesz o tym uprzednio poinformowany i będziesz miał prawo nie wyrazić na to zgody.

Bardzo prosimy o uważne zapoznanie się z powyższymi informacjami. Gdy już to zrobisz, kliknij przycisk Zapoznałem się z informacją. Przejdź do serwisu.

Rozumiem

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.