Quantcast

Przeglądarka, z której korzystasz jest przestarzała.

Starsze przeglądarki internetowe takie jak Internet Explorer 6, 7 i 8 posiadają udokumentowane luki bezpieczeństwa, ograniczoną funkcjonalność oraz nie są zgodne z najnowszymi standardami.

Prosimy o zainstalowanie nowszej przeglądarki, która pozwoli Ci skorzystać z pełni możliwości oferowanych przez nasz portal, jak również znacznie ułatwi Ci przeglądanie internetu w przyszłości :)

Pobierz nowszą przeglądarkę:

Nauka

13 lipca 2022 r.
13:40

Z Polski znika sosna, świerk, modrzew i brzoza. "Ta rewolucja wydarzy się za życia obecnych 40-latków"

109 4 A A
Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjne

Z naszego krajobrazu zniknie sosna zwyczajna, świerk pospolity, modrzew europejski i brzoza brodawkowata. Drzewa te zajmują obecnie 75 proc. polskich lasów. Wraz z nimi znikną setki gatunków roślin, grzybów i zwierząt. – Ta rewolucja wydarzy się za życia obecnych 40-latków – nie mają wątpliwości naukowcy PAN

AdBlock
Szanowny Czytelniku!
Dzięki reklamom czytasz za darmo. Prosimy o wyłączenie programu służącego do blokowania reklam (np. AdBlock).
Dziękujemy, redakcja Dziennika Wschodniego.
Kliknij tutaj, aby zaakceptować

Jednym z najważniejszych zagadnień podejmowanych współcześnie przez naukowców jest globalny kryzys klimatyczny. Jego konsekwencjami są m.in. coraz częściej obserwowane ekstremalne zjawiska pogodowe, nienotowane w historii wysokie lokalne temperatury, niszczycielskie wiatry, długie okresy suszy, pustynnienie czy stepowienie dużych obszarów oraz towarzysząca im olbrzymia redukcja bioróżnorodności.

To wszystko prowadzić będzie do zachwiania bezpieczeństwa produkcji żywności, ograniczenia zasobów wody pitnej i – w konsekwencji – stworzenia warunków, w których wielkie grupy ludzi będą zmuszone do migracji w poszukiwaniu wody, żywności i bezpieczeństwa.

Ostrzegali już w 1990 roku

Naukowcy od co najmniej trzech dziesięcioleci opracowują scenariusze przedstawiające kierunki zmian klimatu. Pierwszy raport Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) z 1990 roku wskazywał, że emisja gazów cieplarnianych związanych z działalnością człowieka doprowadzi do wzrostu temperatury powierzchni globu o ok. 0,3 °C co 10 lat w XXI wieku. Wyniki tego raportu były szokiem i zostały poddane ostrej krytyce.

 Jednak dzisiaj, po 30 latach od jego powstania, trudno zarzucić mu oderwanie od rzeczywistości. Późniejsze opracowania i raporty IPCC, a także liczne publikacje w najpoważniejszych czasopismach naukowych, wskazują, że tempo wzrostu globalnej temperatury może być znacząco wyższe niż wcześniej przewidywano. Jest obecnie powszechnie przyjęte wśród naukowców, że najważniejszą pierwotną przyczyną obecnego kryzysu klimatycznego jest działalność człowieka.  Stężenie CO2 w atmosferze systematycznie rośnie.

Czy drzewa mogą nas uratować

Jakie działania można podjąć, by spowolnić tempo wzrostu stężenia CO2 w atmosferze? Najefektywniejszym rozwiązaniem byłoby zmniejszenie emisji CO2 do atmosfery, głównie poprzez istotne ograniczenie spalania paliw kopalnych, przy jednoczesnym wzroście pochłaniania CO2 z atmosfery. Ogromną rolę w tym ostatnim procesie mogą odegrać drzewa. Technologie przemysłowe wychwytywania i magazynowania węgla (CCS) są jeszcze w powijakach.

Spośród ekosystemów lądowych, ekosystemy leśne są największymi magazynami węgla. Pochłaniają one znaczne ilości atmosferycznego CO2 w procesie fotosyntezy. Część zasymilowanego węgla jest przechowywana w biomasie roślin (nadziemnej i podziemnej), w martwym drewnie, ściółce, a także w glebie.

Powierzchnia lasów w Polsce wzrosła znacząco od czasów drugiej wojny światowej (21 proc. w 1945 r.). W 2017 r. zajmowała ona już obszar 9,23 mln ha, co odpowiada lesistości prawie 30 proc. Wzrasta także średnia zasobność drzewostanów, a przeciętny wiek drzewostanów jest równy 59 lat.

Potencjał drzew i lasów w wychwytywaniu CO2 z atmosfery jest duży i może istotnie wesprzeć działania zmierzające do łagodzenia kryzysu klimatycznego. Jednak nasuwa się pytanie, czy odnowienie lasu oraz zalesienia realizowane w Polsce w takim wymiarze jak dotychczas, przyczynią się znacząco do zmniejszenia stężenia CO2 w atmosferze.

Jakie drzewa sadzić

Według badaczy z Instytutu Dendrologii PAN najistotniejszymi czynnikami, które będą wpływały na występowanie danego gatunku w konkretnym miejscu w perspektywie kilkudziesięciu lat są: amplituda temperatur w ciągu roku, średnia temperatura najcieplejszego kwartału, maksymalna temperatura najcieplejszego miesiąca i ilość opadów atmosferycznych w najcieplejszym kwartale.

Deficyt wody w sezonie wegetacyjnym jest kluczowym czynnikiem odpowiedzialnym za ustępowanie gatunków drzew. Już dziś warto zadać sobie pytanie, jakie gatunki roślin, zwierząt i grzybów znikną wraz nimi.

Jedną z prawdopodobnych konsekwencji obecnego kryzysu klimatycznego będzie zmiana zasięgów geograficznych pewnych gatunków drzew. Rozważane są różne scenariusze tych zmian: optymistyczny, umiarkowany i pesymistyczny.

Skazane na wymarcie

Są gatunki drzew, które je przeżyją: jodła pospolita, buk zwyczajny, jesion wyniosły, dąb szypułkowy i dąb bezszypułkowy.

Są też gatunki, które na obszarze Polski stracą większość swoich stanowisk: sosna zwyczajna, świerk pospolity, modrzew europejski oraz brzoza brodawkowata.

To szokujące dane, gdy weźmie się pod uwagę to, że sosna stanowi 58 proc., brzoza 7,5 proc., a świerk 6,4 proc. powierzchni lasów w Polsce. Niedługo, a więc w perspektywie kilkunastu czy kilkudziesięciu lat, mogą z naszych lasów i zarośli zniknąć gatunki drzew, które dzisiaj stanowią główny składnik drzewostanów na blisko 75 proc. ich powierzchni. Za tym nastąpi zagłada setek gatunków grzybów oraz zwierząt. Istotnie zmieni się nasza przyroda. To zatrważający, ale wysoce prawdopodobny scenariusz.

Leśnicy już przebudowują lasy w Polsce. W miejsce drzewostanów sosnowych czy świerkowych rosnących na żyznych siedliskach wprowadzają np. dęby, buki, lipy i klony – gatunki, dla których te siedliska są optymalne. Także same spontaniczne procesy naturalne powodują, że następuje przebudowa ekosystemów leśnych – w drzewostanach sosnowych czy świerkowych bardzo często obserwujemy pojawienie się licznych innych gatunków drzew, dla których to środowisko jest dogodne.

Po co drzewa na miedzach

Zmiana klimatu i jej skutki szczególnie dotkną tereny rolnicze. Są one silnie uproszczone zarówno pod względem struktury środowiska jak i bioróżnorodności. Dlatego ich odporność na różne czynniki stresowe (anomalie pogodowe, szkodliwe owady) jest niska. Odporność tę mogłyby znacznie zwiększyć odpowiednio gęsto posadzone zadrzewienia śródpolne.

Poza tym, że stanowią one źródło drewna, żywności lub surowców, to pozytywnie wpływają na mikroklimat – zwiększają wilgotność powietrza, obniżają temperaturę powietrza, wiążą dwutlenek węgla, oczyszczają powietrze, wodę oraz glebę.

Wśród licznych gatunków zwierząt żyjących w zadrzewieniach, część uczestniczy w zapylaniu roślin (owady zapylające), a także ogranicza rozprzestrzenianie się szkodników.

Nie czekajmy, aż będzie za późno!

Unikać należy błędów przeszłości, m.in. sadzenia dużych połaci monokultur i stosowania tradycyjnych metod odnawiania naruszających strukturę gleby. Trzeba też opracować metody gospodarki leśnej, które pozwolą zachować zasoby węgla w glebie. W decyzjach dotyczących nasadzeń powinno się też w większym stopniu uwzględniać przewidywane zmiany klimatu i związane z nimi zmiany zasięgów geograficznych poszczególnych gatunków drzew.

Konieczne jest także stworzenie ram prawnych i finansowych dla poprawy sytuacji zadrzewień na terenach rolniczych. Powodzenie programu sadzenia dodatkowych 500 milionów drzew, które osiągną dojrzałość, będzie zależało od komunikacji pomiędzy naukowcami, przyrodnikami (w tym leśnikami) oraz politykami, a także od odporności na presję przemysłu drzewnego i tradycyjne spojrzenie na gospodarkę leśną.

Źródło: naukadlaprzyrody.pl

prof. Jerzy Duszyński, prezes PAN;

prof. Andrzej Grzywacz, członek rzeczywisty PAN;

prof. Andrzej M. Jagodziński, dyrektor Instytutu Dendrologii PAN;

dr Paweł Kojs, dyrektor Ogrodu Botanicznego PAN w Powsinie;

dr hab. Krzysztof Kujawa, wicedyrektor Instytutu Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN;

prof. Romuald Zabielski, wiceprezes PAN.

Skomentuj i udostępnij na Facebooku
e-Wydanie

Komentarze 4

Najlepsze · Najnowsze
Avatar
TECZOWY--ZSL / 13 lipca 2022 r. o 20:08
"wSieci": Komorowski i rząd Tuska chcieli sprzedać polskie lasy, by zapłacić za mienie pożydowskie. Na wikileaks jest cały materiał. Dlaczego Komorowski ucieka od wyjaśnień?! Wtedy się nie udalo, teraz idzie pelną parą?
Avatar
TECZOWY--ZSL / 13 lipca 2022 r. o 20:01
... WIELKA WYCINKA DRZEW IDZIE PRZ3Z POLSKĘ NICZYM TSUNAMI...... LESN8CY MILCZĄ I PRZYTULAJĄ SREBRNIKI ???
Avatar
czy1telnik / 13 lipca 2022 r. o 14:21
Profesory! Czeremcha kanadyjska, dąb czerwony-kanadyjski. Szybciej mnie błona pławna wyrośnie, niż sosna zniknie. Ale da się zniszczyć, takimi introdukcjami, jak wymieniłem. Największym zagrożeniem jest GŁUPOTA. Drzewa należy sadzić-jak to zrobić zza profesorskiego biurka? Tak jak z Czeremchą. Skandale to ODGÓRNE nadania, a nie samoistne procesy. Monokultury sosnowe, to pokłosie Prlu, głodnego deski. Rzeki wyprostować, to PAN-y potrafią także. Spuścić wodę do Bałtyku i wypuścić Szambo/Kanały do rzeki czyt
Avatar
atakCzlowieka-Topora / 13 lipca 2022 r. o 14:14
Z kolei według Jakubowickiego Instytutu Dendrofobii temP0 rozwoju jest wprost proP0rcjonalne do intensywności rzezania, przy czym K0rzyści zależą też od wartości energetycznej P0zyskanego drwa, które trafia do K0minKÓw. Plusem jest także to, że dzięki wycinK0m rozwijają się prężnie byznesy zaprzyjaźnionych firm wyspecjalizowanych we wsadzaniu patyKÓw w ziemię (vel "nasadzenia K0mpensacyjne").
Avatar
TECZOWY--ZSL / 13 lipca 2022 r. o 20:08
"wSieci": Komorowski i rząd Tuska chcieli sprzedać polskie lasy, by zapłacić za mienie pożydowskie. Na wikileaks jest cały materiał. Dlaczego Komorowski ucieka od wyjaśnień?! Wtedy się nie udalo, teraz idzie pelną parą?
Avatar
TECZOWY--ZSL / 13 lipca 2022 r. o 20:01
... WIELKA WYCINKA DRZEW IDZIE PRZ3Z POLSKĘ NICZYM TSUNAMI...... LESN8CY MILCZĄ I PRZYTULAJĄ SREBRNIKI ???
Avatar
czy1telnik / 13 lipca 2022 r. o 14:21
Profesory! Czeremcha kanadyjska, dąb czerwony-kanadyjski. Szybciej mnie błona pławna wyrośnie, niż sosna zniknie. Ale da się zniszczyć, takimi introdukcjami, jak wymieniłem. Największym zagrożeniem jest GŁUPOTA. Drzewa należy sadzić-jak to zrobić zza profesorskiego biurka? Tak jak z Czeremchą. Skandale to ODGÓRNE nadania, a nie samoistne procesy. Monokultury sosnowe, to pokłosie Prlu, głodnego deski. Rzeki wyprostować, to PAN-y potrafią także. Spuścić wodę do Bałtyku i wypuścić Szambo/Kanały do rzeki czyt
Avatar
atakCzlowieka-Topora / 13 lipca 2022 r. o 14:14
Z kolei według Jakubowickiego Instytutu Dendrofobii temP0 rozwoju jest wprost proP0rcjonalne do intensywności rzezania, przy czym K0rzyści zależą też od wartości energetycznej P0zyskanego drwa, które trafia do K0minKÓw. Plusem jest także to, że dzięki wycinK0m rozwijają się prężnie byznesy zaprzyjaźnionych firm wyspecjalizowanych we wsadzaniu patyKÓw w ziemię (vel "nasadzenia K0mpensacyjne").
Zobacz wszystkie komentarze 4

Skomentuj

Aby napisać komentarz, należy się zalogować:

Nie publikujemy nic na Twojej tablicy na Facebooku oraz nikomu nie udostępniamy Twoich danych osobistych.
Podczas pierwszego logowania zostaniesz poproszony o wybór swojej nazwy użytkownika.

Twój komentarz został dodany

Pozostałe informacje

"Exodus. Stygmaty czasu" - nowa wystawa w Centrum Spotkania Kultur
18 sierpnia 2022, 18:00

"Exodus. Stygmaty czasu" - nowa wystawa w Centrum Spotkania Kultur

W czwartek, 18 sierpnia o godz. 18, w Centrum Spotkania Kultur (plac Teatralny 1) odbędzie się wernisaż wystawy Bogusława Lustyka "Exodus. Stygmaty czasu".

 Edach Budowlani poznali terminarz rundy jesiennej.

Edach Budowlani poznali terminarz rundy jesiennej.

 Na inaugurację zawita do Lublina drużyna Master Pharm Łódź

Prokuratura domagała się wyższej kary dla Beaty Kozidrak. Jest decyzja warszawskiego sądu

Prokuratura domagała się wyższej kary dla Beaty Kozidrak. Jest decyzja warszawskiego sądu

Sąd Okręgowy w Warszawie utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, skazujący Beatę Kozidrak za jazdę pod wpływem alkoholu. Ten wyrok jest prawomocny, co oznacza, że wokalistka będzie musiała nie tylko zapłacić, ale także rozstać się z prowadzeniem samochodu na kilka lat

Jak wybrać dla siebie dobry odkurzacz?

Jak wybrać dla siebie dobry odkurzacz?

Zakup jakiegokolwiek sprzętu domowego to obecnie dla nas spory stres. Dlaczego? Dlatego, że mamy ogromny wybór i wydaje nam się, że sami nie jesteśmy w stanie podjąć żadnej decyzji. Prawda jest jednak taka – jak dobrze się do tego przygotujemy i nie będziemy podejmować impulsywnych kroków to na pewno wybierzemy coś takiego, co w zupełności spełni nasze oczekiwania. Najbardziej istotne jest to, aby nie sugerować się tutaj przesadnie zdaniem innych osób - można wysłuchać ich opinii, ale dalej musimy samodzielnie stwierdzić, co jest dla nas faktycznie najlepsze.

Było morderstwo w Orient Expressie, a teraz jest włamanie do wagonu w Okunince [zdjęcia]
galeria

Było morderstwo w Orient Expressie, a teraz jest włamanie do wagonu w Okunince [zdjęcia]

Nie była to akcja może tak spektakularna, ale polała się krew. Włodawscy policjanci musieli jechać do Okuninki, żeby poskromić włamywacza. Mężczyzna nie wytłumaczył im, z jakiego powodu wszedł bez pytania do wagonu pocztowego. Efekt jest taki, że czeka go długa odsiadka. Pod uwagę będzie brany jeden, dosyć istotny szczegół

Zajęcia dla dzieci z Warsztatami Kultury
11 sierpnia 2022, 17:00

Zajęcia dla dzieci z Warsztatami Kultury

W czwartek, 11 sierpnia o godz. 17 na placu Litewskim odbędą się zajęcia modowe dla dzieci, które zorganizują Warsztaty Kultury.

Lublin: Urzędnicy sprawdzą kamieniarzy. Ale nie zrobią tego z zaskoczenia

Lublin: Urzędnicy sprawdzą kamieniarzy. Ale nie zrobią tego z zaskoczenia

Na koniec sierpnia zaplanowano pomiar hałasu przy zakładzie kamieniarskim spędzającym sen z powiek sąsiadom. Kontrola ma wykazać, czy zakład działa za głośno, ale nie odbędzie się z zaskoczenia. Urząd tłumaczy, że nie może działać bez zapowiedzi.

Plenerowe kino w Nałęczowie: "Urwis" i "Slumdog"
12 sierpnia 2022, 20:30

Plenerowe kino w Nałęczowie: "Urwis" i "Slumdog"

W najbliższy weekend odbędą się kolejne pokazy kina plenerowego w Nałęczowie. W dniach 12-13 sierpnia o godz. 20.30 na placu przed UM w Nałęczowie (ul. Lipowa 3) będzie można zobaczyć filmy "Urwis" i "Slumdog".

Pociągiem do Lublina dotrzemy w błogiej ciszy. Co to oznacza?

Pociągiem do Lublina dotrzemy w błogiej ciszy. Co to oznacza?

Od 4 września na polskich torach przybędzie pociągów, w których wyznaczona jest strefa ciszy. Wśród nich będą też składy kursujące do Lublina. Zapowiedziała to oficjalnie spółka PKP Intercity obsługująca większość polskich połączeń dalekobieżnych

Kibice w Świdniku będą mogli zobaczyć zespoły z PlusLigi

Kibice w Świdniku będą mogli zobaczyć zespoły z PlusLigi

W pierwszy weekend września – 3 i 4 – zostanie rozegrany silnie obsadzony Memoriał Tragicznie Zmarłych Siatkarzy Avii Świdnik

Kolejne atrakcje na Centralnym Placu Zabaw
14 sierpnia 2022, 12:00

Kolejne atrakcje na Centralnym Placu Zabaw

W niedzielę, 14 sierpnia, wystartują kolejne warsztaty w ramach Centralnego Placu Zabaw. W nadchodzącym tygodniu organizatorzy szykują wiele atrakcji.

Będzie nowy dyrektor pogotowia w Lublinie.  "Pewniakiem" zaufany człowiek marszałka
Tylko u nas

Będzie nowy dyrektor pogotowia w Lublinie. "Pewniakiem" zaufany człowiek marszałka

Szykuje się zmiana dyrektora Wojewódzkiego Pogotowia Ratunkowego w Lublinie. Następca odchodzącego na emeryturę Zdzisława Kuleszy ma zostać wyłoniony w drodze konkursu, ale w Urzędzie Marszałkowskim można już usłyszeć o mocnej kandydaturze do objęcia tej funkcji.

Kreml manipuluje nie tylko w Rosji. Jak to robi za granicą?
Reportaż Uwagi! TVN
film

Kreml manipuluje nie tylko w Rosji. Jak to robi za granicą?

Kreml od lat, za pomocą kanału Russia Today, fabryk trolli oraz influencerów, manipuluje zagraniczną opinią publiczną. Jak to robi? W dzisiejszej Uwadze! reportaż w cyklu „Tu mówi Moskwa”.

Milionerów w Lubelskiem przybywa. Jeden miał do zapłacenia 15,6 mln zł podatku

Milionerów w Lubelskiem przybywa. Jeden miał do zapłacenia 15,6 mln zł podatku

Mimo pandemicznego roku w Lubelskim przybyło milionerów. Z naszych zeznań wynika też, że dużo więcej zapłaciliśmy podatków, byliśmy też bardziej hojni i bardzo, ale to bardzo polubiliśmy ulgę, dzięki której możemy zaoszczędzić na wymianie okien, drzwi, czy pieca.

Kiedy pojedziemy nowym mostem na Wieprzu?

Kiedy pojedziemy nowym mostem na Wieprzu?

Przebudowa drogi wojewódzkiej nr 801 w Dęblinie zbliża się do końca. Jej otwarcie przewidziane jest na wiosnę przyszłego roku. W planach jest również budowa nowego mostu na Wieprzu w Borowej oraz rozbiórka istniejącej przeprawy.

ALARM24

Widzisz wypadek? Jesteś świadkiem niecodziennego zdarzenia?
Alarm24 telefon 691 770 010

Wyślij wiadomość, zdjęcie lub zadzwoń.

Kliknij i dodaj swojego newsa!

Najczęściej czytane

Dzisiaj · Tydzień · Wideo · Premium